दादर स्टेशनचा फलाट क्रमांक सहा आज भयंकर शांत होता. रात्रीचे पावणेदोन वाजले होते. 'केदार' (वय ३२) रागाने स्वतःच्याच कपाळावर हात मारून बाकावर बसला होता. ऑफिसच्या एका मीटिंगमुळे त्याला उशीर झाला होता आणि त्याची अंबरनाथला जाणारी रात्रीची शेवटची १:१५ ची लोकल अवघ्या दोन मिनिटांनी चुकली होती. आता पहाटे चार वाजेपर्यंत त्या रिकाम्या आणि भितीदायक प्लॅटफॉर्मवर थांबण्याशिवाय त्याच्याकडे कोणताही पर्याय नव्हता.
प्लॅटफॉर्मवर तुरळक लोक झोपले होते. केदार ज्या लोखंडी बाकावर बसला होता, त्याच्या दुसऱ्या टोकाला एक साधारण साठ वर्षांची म्हातारी अत्यंत शांतपणे बसली होती. तिच्या अंगावर एक साधी, फिक्कट रंगाची सुती साडी होती आणि तिच्या हातात एक जुनी कापडी पिशवी होती.
पाच-दहा मिनिटे गेली. त्या भयंकर शांततेत ती म्हातारी अचानक केदारकडे बघून अत्यंत आपुलकीने हसली.
"ट्रेन चुकली का बाळा तुझी?" तिचा आवाज अत्यंत मवाळ आणि शांत होता.
"हो आजी, जस्ट दोन मिनिटांनी गेली ट्रेन. आता पहाटेपर्यंत इथेच बसावं लागेल," केदार वैतागून म्हणाला.
"मुंबई कधीच थांबत नाही रे, पण कधीकधी एखादी चुकलेली ट्रेन माणसाला बरोबर त्याच्या नशिबाच्या स्टेशनवर आणून सोडते," आजी अत्यंत गूढपणे हसून म्हणाल्या. त्यांनी स्वतःच्या पिशवीतून एक लहान थर्मॉस काढला आणि प्लास्टिकच्या कपात केदारला चहा दिला. चहा पिता पिता केदारने सहज विचारले,
"तुम्ही कुठे चाललात आजी एवढ्या रात्री? कुणी सोबत नाहीये का तुमच्या?"
आजींची नजर समोरच्या अंधाऱ्या रेल्वे ट्रॅकवर स्थिर झाली.
"मी सोलापूरला चाललेय रे. मी गेली सहा वर्षे, बरोबर याच तारखेला, म्हणजे ७ मे ला न चुकता मुंबईत येते."
'७ मे' ही तारीख ऐकताच केदारच्या हृदयाचा एक ठोका चुकला. आज खरोखरच ७ मे होता आणि ही तारीख त्याच्या आयुष्यात एका भयंकर आठवणीशी जोडलेली होती.
"असं काय आहे ७ मे ला?" केदारने अत्यंत कुतूहलाने विचारले.
"सहा वर्षांपूर्वी याच दिवशी माझ्या चोवीस वर्षांच्या एकुलत्या एक मुलाचा, 'समीर'चा मुंबईत एका बाईक अपघातात मृत्यू झाला होता," आजींचा आवाज आता थरथरत होता.
"तो जागीच गेला. पण जाताना तो पूर्णपणे गेला नाही. आम्ही त्याचे सर्व अवयव दान (Organ Donation) केले."
केदारच्या पायाखालची जमीन सुन्न झाली. त्याच्या अंगातून एक भयंकर शिरशिरी गेली आणि त्याच्या हातातील चहाचा कप खाली पडता पडता वाचला.
बरोबर सहा वर्षांपूर्वी, ७ मे च्याच दिवशी, केदारला हृदयविकाराचा भयंकर त्रास झाला होता आणि मृत्यूच्या दाढेतून त्याला वाचवण्यासाठी लीलावती हॉस्पिटलमध्ये त्याच्यावर 'हृदयप्रत्यारोपण' (Heart Transplant) ची शस्त्रक्रिया झाली होती. त्याला कुणा अज्ञात व्यक्तीचे हृदय मिळाले होते, हे त्याला कधीच सांगण्यात आले नव्हते. नियमाप्रमाणे दात्याचे (Donor) नाव गुप्त ठेवले जाते. केदारचा श्वास भयंकर वेगाने चालू लागला. तो काहीही बोलू शकला नाही. आजींनी मान वळवून थेट केदारच्या डोळ्यांत पाहिले. त्यांच्या डोळ्यांतून अश्रूंच्या धारा लागल्या होत्या.
"हॉस्पिटलच्या नियमांनी मला कधीच सांगितलं नाही की माझ्या पोराचं काळीज कुणाला दिलंय." आजी अत्यंत रडवेल्या आणि खोल आवाजात म्हणाल्या.
"पण एका आईच्या काळजाला कोणतेच नियम थांबवू शकत नाहीत रे. मी हॉस्पिटलच्या एका वॉर्डबॉयचे हात-पाय पडून, फक्त एक नाव आणि एक ऑफिसचा पत्ता मिळवला होता."
केदारच्या डोळ्यांतून अश्रूंचा बांध फुटला. तो त्या बाकावर अक्षरशः गोठून गेला होता.
"मी तुला भेटायला किंवा तुझ्याकडे काही मागायला कधीच आले नाही रे केदार." आजींनी केदारचे नाव घेताच केदारचे आयुष्य तिथेच पूर्णपणे हादरले. "गेली सहा वर्षे मी न चुकता ७ मे ला परळच्या तुझ्या ऑफिसबाहेर दिवसभर उभी राहायचे. संध्याकाळी तू ऑफिसमधून बाहेर आलास की मी गुपचूप तुझ्या पाठीमागे दादर स्टेशनपर्यंत यायचे. तू रोज रात्री हसतमुखानं अंबरनाथच्या लोकलमध्ये चढलास, की मी समाधानाने पहाटेच्या ट्रेनने सोलापूरला परत जायचे. मला फक्त माझा पोरगा जिवंत आहे, हे डोळे भरून बघायचं असायचं."
आजी अत्यंत अशक्त पावलांनी केदारच्या जवळ आल्या.
"पण आज देवानेच तुझी ट्रेन चुकवली. माझा वनवास संपला रे आज." आजींनी स्वतःचे थरथरणारे हात जोडले. "माझ्या पोराला जाऊन सहा वर्षे झाली... एकदा... फक्त एकदा मला त्याला ऐकू देशील का रे?"
केदार तिथेच त्या स्टेशनच्या फरशीवर आजींच्या पायांवर कोसळला. त्याने ढसाढसा रडत आजींचा तो सुरकुतलेला, थरथरणारा उजवा हात स्वतःच्या छातीवर अत्यंत घट्ट दाबून धरला.
दादर स्टेशनच्या त्या भयंकर नीरव शांततेत, एका म्हाताऱ्या आईने स्वतःचे डोळे मिटून घेतले. तिच्या तळहाताखाली, तिच्याच मृत मुलाचे हृदय एका अनोळखी तरुणाच्या शरीरात अत्यंत जिवंतपणे धडधडत होते. तो फक्त एक श्वास नव्हता, तर एका आईच्या सहा वर्षांच्या मूक आणि भयंकर तपश्चर्येचा तो जिवंत पुरावा होता. केदारला आज स्वतःचे आयुष्य कुणाच्यातरी मृत्यूचे आणि एका आईच्या अथांग त्यागाचे कर्ज आहे, हे मरेपर्यंत न पुसता येणाऱ्या एका जिवंत सत्यासारखे अत्यंत शांतपणे समजले होते.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा