तुझं काम फक्त चूल आणि मूल सांभाळणं आहे !" नातेवाईकांनी सुनेला टोमणे मारले. पण सासऱ्याने जो निर्णय घेतला, त्याने संपूर्ण महाराष्ट्राचे डोळे पाणावले! 🥺❤️
समाज नेहमी म्हणतो की लग्नानंतर मुलीचं स्वतःचं असं कोणतंही अस्तित्व उरत नाही. तिची स्वप्नं सासरच्या उंबरठ्याबाहेरच संपतात. पण कोल्हापूरच्या या 'बापासारख्या' सासऱ्याने समाजाच्या या बुरसटलेल्या विचारांना अशी काही चपराक लावली, की ती वाचून तुमच्याही अंगावर काटा आल्याशिवाय राहणार नाही!
कोल्हापूरच्या राजारामपुरी भागात राहणारे 'आप्पासाहेब' हे पोस्ट ऑफिसमधून निवृत्त झालेले एक अतिशय साधे गृहस्थ. घरात त्यांचा मुलगा 'रोहित' आणि सून 'स्नेहा'.
स्नेहा अत्यंत हुशार आणि उच्चशिक्षित होती. लग्नाआधी तिचे एकच स्वप्न होते. 'एमपीएससी' (MPSC) परीक्षा देऊन उपजिल्हाधिकारी (Deputy Collector) बनण्याचे! ती पुण्याला अभ्यासाला जाणार, तेवढ्यात तिच्या वडिलांचे अचानक हृदयविकाराने निधन झाले. घरची परिस्थिती ढासळली आणि घरच्यांच्या दबावापोटी तिला तिचे स्वप्न अर्धवट सोडून रोहितशी लग्न करावे लागले.
📚 स्वप्नांची राखरांगोळी आणि एक निस्वार्थी तडजोड.
लग्नानंतर स्नेहाने मोठ्या मनाने सासर स्वीकारले. पण लग्नाला अवघे सहा महिने होतात न होतात, तोच आप्पासाहेबांच्या पत्नीला (स्नेहाच्या सासूबाईंना) अर्धांगवायूचा (Paralysis) भयंकर झटका आला आणि त्या कायमच्या अंथरुणाला खिळल्या. रोहित आपल्या नोकरीत प्रचंड व्यग्र असायचा.
स्नेहाने क्षणाचाही विचार न करता स्वतःची एमपीएससीची पुस्तके एका जुन्या ट्रंकमध्ये कायमची बंद करून ठेवली! सलग ४ वर्षे तिने सासूबाईंची एका लहान बाळासारखी सेवा केली. त्यांचे कपडे धुण्यापासून ते त्यांना वेळेवर जेवण भरवण्यापर्यंत, तिने स्वतःला पूर्णपणे विसरून कुटुंबासाठी वाहून घेतले. पण रात्री सर्व कामे आटोपल्यावर, जेव्हा ती ट्रंकमधल्या त्या पुस्तकांवरची धूळ साफ करायची, तेव्हा तिच्या डोळ्यांतून टपकणारे अश्रू आप्पासाहेबांनी अनेकदा गुपचूप पाहिले होते.
काही महिन्यांपूर्वीच आजारी सासूबाईंचे निधन झाले. घरातली मोठी जबाबदारी संपली होती.
नातेवाईकांचे विषारी बोल आणि पैशांचा मोह!
सासूबाईंच्या निधनानंतर घरात नातेवाईकांची ये-जा वाढली. आप्पासाहेबांची गावी एक ५ एकर शेतजमीन होती. नातेवाईक आणि समाजातील लोक आप्पासाहेबांना सल्ले देऊ लागले.
"आप्पा, आता बायको गेली. तुम्ही ती ५ एकर जमीन विका आणि रोहितच्या नावाने पुण्यात एखादा मोठा फ्लॅट घेऊन टाका! आणि या स्नेहाला सांगा, आता सासूचं आजारपण संपलंय, तर लवकर घरात पाळणा हलवा. मुलीने कितीही शिक्षण घेतलं, तरी तिचं नशीब आणि तिचं जग हे 'चूल आणि मूल' यापुरतंच मर्यादित असतं!"
स्नेहा हे सर्व शांतपणे ऐकत होती. तिला वाटलं होतं, सासूबाईंच्या निधनानंतर कदाचित ती पुन्हा अभ्यास करू शकेल, पण नातेवाईकांनी तिला तिची 'पारंपरिक जागा' दाखवून दिली होती. रोहितही गप्प होता. आप्पासाहेब मात्र काहीच न बोलता फक्त एक गूढ स्मितहास्य करत होते.
तो आश्चर्याचा धक्का आणि साऱ्यांच्या पायाखालची जमीन सरकली!
सासूबाईंच्या वर्षश्राद्धाचा दिवस होता. सर्व नातेवाईक घरात जमले होते. सर्वांना वाटत होते की आप्पासाहेब आज ती शेतजमीन विकून रोहितला पुण्याला फ्लॅट घेण्याची मोठी घोषणा करतील.
आप्पासाहेब हॉलच्या मध्यभागी आले. त्यांनी आपल्या खिशातून एक मोठं पाकीट (Envelope) काढलं आणि ते थेट जाऊन सूनबाई स्नेहाच्या हातात ठेवलं!
स्नेहाने थरथरत्या हाताने ते पाकीट उघडले. त्या पाकिटात पुण्याच्या एका फ्लॅटची कागदपत्रे नव्हती... तर त्यात पुण्याच्या सर्वात मोठ्या 'UPSC/MPSC ॲकॅडमी' ची दोन लाखांची 'फी पावती' (Fee Receipt), तिथल्या हॉस्टेलच्या बुकिंगचा कागद आणि स्नेहाच्या नावाचे पुण्याचे तिकीट होते!
संपूर्ण घरात एकच स्मशानशांतता पसरली! नातेवाईक डोळे विस्फारून बघत राहिले.
आप्पासाहेबांनी सर्वांसमोर हात जोडले आणि अत्यंत करारी आवाजात ते म्हणाले,
"तुम्हा सर्वांना वाटलं होतं ना की मी माझी जमीन विकून मुलाला फ्लॅट घेईन? मी माझी सर्व जमीन विकली! पण त्या पैशातून मी विटा-मातीचा फ्लॅट नाही घेतला, तर मी माझ्या पोरीचं, माझ्या स्नेहाचं हरवलेलं स्वप्न परत विकत आणलंय!"
😭 बापासारख्या सासऱ्याचा स्वाभिमान...
नातेवाईक चिडून म्हणाले, "आप्पा, तुम्ही वेडे झाला आहात का? सुनेवर एवढे पैसे कोण खर्च करतं? उद्या ती मोठी साहेब झाली, तर तुम्हाला आणि रोहितला मोजणारही नाही! तिचं काम घर सांभाळणं आहे."
आप्पासाहेबांनी अत्यंत उद्विग्न होऊन उत्तर दिले,
"माझी सून या घरात आली तेव्हा तिचे डोळे स्वप्नांनी भरलेले होते. पण माझ्या आजारी बायकोची सेवा करण्यासाठी तिने स्वतःच्या तारुण्याची, स्वतःच्या शिक्षणाची ४ वर्षे या घराच्या चार भिंतींत जाळून टाकली! ज्या पोरीने स्वतःच्या बापाच्या स्वप्नांचा खून करून माझ्या घराला सावरलं, तिचा मी फक्त एक 'कामवाली बाई' म्हणून वापर करू? ही माझी सून नाही, हा माझा मुलगा आहे! आणि आजपासून तिने ना चूल सांभाळायची आहे, ना घर. तिने फक्त आणि फक्त तिची पुस्तके सांभाळायची आहेत!"
हे ऐकताच स्नेहाच्या पायाखालची जमीनच सरकली! तिने भर चौकात आप्पासाहेबांचे पाय घट्ट धरले आणि ती लहान मुलीसारखी ओक्साबोक्शी रडू लागली. "बाबा... मला माफ करा. मला वाटलं होतं माझं आयुष्य इथेच संपलं. पण तुम्ही तर साक्षात परमेश्वर आहात!" आप्पासाहेबांनी स्वतःच्या हातांनी तिचे अश्रू पुसले आणि तिला दुसऱ्याच दिवशी पुण्याला अभ्यासासाठी पाठवून दिले.
🎯 दोन वर्षांनंतरचा तो अंगावर काटा आणणारा सोनेरी दिवस...
दोन वर्षे उलटून गेली. राजारामपुरीच्या त्या चौकात अचानक एक निळ्या दिव्याची सरकारी गाडी येऊन थांबली. त्यातून एक अतिशय रुबाबदार महिला अधिकारी खाली उतरली. ती दुसरी कुणीही नसून नवनियुक्त उपजिल्हाधिकारी (Deputy Collector) 'स्नेहा' होती.
ती गाडीतून उतरली आणि तिने सर्वात आधी जाऊन ज्या माणसाला कडक सॅल्युट ठोकला आणि ज्याच्या पायावर डोके ठेवले, ते तिचे सासरे 'आप्पासाहेब' होते! ज्या नातेवाईकांनी टोमणे मारले होते, ते आज माना खाली घालून उभे होते. आप्पासाहेबांच्या डोळ्यांतून आज अभिमानाचे अश्रू वाहत होते. त्यांनी सिद्ध केले होते की, सासरा हा फक्त हुकूम गाजवणारा नसतो, तर तो एका मुलीच्या स्वप्नांना पंख देणारा 'बापही' होऊ शकतो!
जर प्रत्येक घरात आप्पासाहेबांसारखा 'बाप' समान सासरा असेल आणि स्नेहासारखी निस्वार्थी सून असेल, तर कोणत्याही मुलीला लग्नाची आणि स्वतःची स्वप्ने तुटण्याची भीती वाटणार नाही!
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा