James Harrison यांना “Man with the Golden Arm” म्हणून ओळखलं जात होतं.
1951 मध्ये, जेम्स हॅरिसन नावाचा 14 वर्षांचा ऑस्ट्रेलियन मुलगा हॉस्पिटलच्या बेडवर जागा झाला. त्याच्या छातीवर 100 टाके होते.
डॉक्टरांनी त्याच्या एका फुफ्फुसाची शस्त्रक्रिया करून काढली होती. जिवंत राहण्यासाठी त्याला 13 युनिट रक्ताची गरज होती—अशा लोकांकडून, ज्यांची नावे त्याला कधीच कळणार नव्हती.
त्याचे वडील, Reg Harrison, त्याच्या बाजूला बसले आणि त्यांनी एक वाक्य सांगितलं ज्याने त्याचं आयुष्य बदललं:
“तू आज जिवंत आहेस कारण कुणीतरी रक्तदान केलं.”
त्याच क्षणी जेम्सने एक वचन दिलं—18 वर्षांचा होताच तो रक्तदान करणार. त्याने ठरवलं की ज्यांनी त्याचं प्राण वाचवलं, त्या उपकारांची परतफेड करायची.
पण एक अडचण होती...
जेम्सला सुयांची प्रचंड भीती वाटायची.
पण 1954 मध्ये, तो पात्र ठरला त्या दिवशी तो रक्तदान केंद्रात गेला. तो खुर्चीत बसला, छताकडे पाहिलं आणि नर्सने सुई टोचू दिली.
त्याने कधीही सुईकडे पाहिलं नाही—एकदाही नाही. तब्बल 64 वर्षे.
जेम्सला माहित नव्हतं की त्याचं रक्त वेगळं आहे. काही वेळा रक्तदान केल्यानंतर डॉक्टरांना एक आश्चर्यकारक गोष्ट समजली—त्याच्या प्लाझ्मामध्ये एक दुर्मिळ अँटिबॉडी होती, जी कदाचित त्याला लहानपणी दिलेल्या रक्तामुळे तयार झाली होती. ही अँटिबॉडी Rhesus disease या घातक आजारापासून बचाव करू शकत होती.
या शोधापूर्वी, ऑस्ट्रेलियात दरवर्षी हजारो बाळं मृत्युमुखी पडत होती.
Rh-negative आई आणि Rh-positive बाळ असताना आईचं शरीर बाळाच्या रक्तावर हल्ला करत असे—गर्भपात, मृतजन्म, मेंदूचं नुकसान.
जेम्सच्या रक्तात याचं उत्तर होतं.
डॉक्टरांनी त्याला प्लाझ्मा डोनेशन करण्याची विनंती केली. यासाठी जास्त वेळ लागत होता—20 मिनिटांऐवजी 90 मिनिटे—आणि आयुष्यभर दर काही आठवड्यांनी येणं आवश्यक होतं.
जेम्सने आपल्या भीतीचा विचार केला...
आणि मग त्या बाळांचा.
त्याने होकार दिला.
64 वर्षे जेम्स हॅरिसनने एकही अपॉइंटमेंट चुकवली नाही.
तो आनंदातही रक्तदान करत राहिला, दुःखातही. रेल्वे क्लर्क म्हणून काम करत असताना, निवृत्तीनंतरही. 2005 मध्ये त्याची पत्नी बार्बरा निधन पावल्यानंतरही—जे दिवस त्याने “सर्वात कठीण” म्हटले—तो थांबला नाही.
प्रत्येक वेळी—एकूण 1,173 वेळा—तो छताकडेच पाहायचा. नर्सशी गप्पा मारायचा. भिंतीकडे लक्ष द्यायचा. सुईकडे पाहणं टाळण्यासाठी काहीही करायचा.
भीती कधीच गेली नाही.
पण तरीही तो दरवेळी हजर राहिला.
एक सुंदर योगायोग म्हणजे - त्याच्या स्वतःच्या मुलीला गर्भधारणेदरम्यान त्याच्याच रक्तापासून तयार झालेलं औषध घ्यावं लागलं. त्याचा नातू स्कॉट आज जिवंत आहे, कारण त्याच्या आजोबांनी वर्षांपूर्वी घेतलेला निर्णय.
मे 2018 मध्ये, 81 व्या वर्षी, ऑस्ट्रेलियाच्या कायद्यामुळे जेम्सला शेवटचं रक्तदान करावं लागलं.
त्या दिवशी खोलीत अनेक आई आणि त्यांच्या निरोगी बाळांचा जमाव होता. त्याच्या शांत पराक्रमाचं जिवंत उदाहरण. त्यांनी डोळ्यांत अश्रू घेऊन त्याचे आभार मानले.
जेम्स शेवटच्या वेळेस खुर्चीत बसला, शेवटच्यांदा नजर वळवली आणि त्याचं 1,173वं रक्तदान केलं.
1967 पासून त्याच्या रक्तावर आधारित Anti-D औषधाच्या 30 लाखांहून अधिक डोस देण्यात आले आहेत. वैज्ञानिकांच्या मते, त्याच्या योगदानामुळे केवळ ऑस्ट्रेलियात सुमारे 24 लाख बाळांचे जीव वाचले.
लोक त्याला हिरो म्हणायचे, पण तो ते सहजपणे नाकारायचा.
तो म्हणायचा:
“मी एका सुरक्षित खोलीत बसून रक्तदान करतो. ते मला कॉफी आणि खायला काही देतात, आणि मग मी माझ्या मार्गाने निघून जातो. यात काहीच कठीण नाही.”
James Harrison यांचं 17 फेब्रुवारी 2025 रोजी शांत झोपेत निधन झालं. ते 88 वर्षांचे होते.
आपण अनेकदा हिरोंचा शोध चित्रपटात किंवा इतिहासात घेतो. असामान्य शक्ती, संपत्ती किंवा प्रसिद्धी असलेल्या लोकांत.
पण कधी कधी खरा हिरो तो असतो.
जो 64 वर्षे शांतपणे एक वचन पाळतो.
जो भीती असूनही. खूप खोल भीती असूनही. योग्य तेच करतो.
आज लाखो लोक जिवंत आहेत, कारण एका माणसाने आपल्या भीतीपेक्षा इतरांच्या आयुष्याला अधिक महत्त्व दिलं.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा