एका मोठ्या आणि नामांकित मेडिकल कॉलेजमध्ये 'कावेरी' एमबीबीएस (MBBS) च्या शेवटच्या वर्षाला शिकत होती. ती दिसायला सुंदर आणि अभ्यासात अतिशय हुशार होती. तिचे वडील 'तुकाराम' हे एका छोट्याशा गावात शेतमजुरी करायचे. आईच्या मृत्यूनंतर तुकारामने स्वतःच्या पोटाला चिमटा काढून आणि स्वतःचे जुने घर गहाण ठेवून कावेरीला डॉक्टर बनवण्याचे स्वप्न उराशी बाळगले होते.
पण गेल्या सहा महिन्यांपासून तुकाराममध्ये एक विचित्र बदल झाला होता. तो जेव्हाही कावेरीला भेटायला किंवा तिची फी द्यायला पुण्यात यायचा, तेव्हा त्याची अवस्था अत्यंत भयंकर असायची. त्याचे डोळे लालबुंद असायचे, तो चालताना सारखा अडखळायचा, त्याचे हात थरथरायचे आणि त्याच्या अंगातून एक अत्यंत घाणेरडा, कुबट वास यायचा. तो बोलतानाही त्याची जीभ जड व्हायची.
कावेरीला पक्की खात्री झाली होती की आपला बाप आता व्यसनाच्या आहारी गेला आहे आणि तो एक 'भयंकर दारुडा' झाला आहे.
तिचे श्रीमंत मित्र तिला चिडवायचे, "कावेरी, तुझे बाबा एवढे नशेत का असतात? त्यांच्या अंगाला कसला घाणेरडा वास येतो!"
यामुळे कावेरीला आपल्या बापाची प्रचंड लाज वाटू लागली होती. तिने तुकारामशी बोलणे जवळजवळ बंदच केले होते. "तुम्ही इथून पुढे मला भेटायला कॉलेजमध्ये येऊ नका, माझी इज्जत जाते," असे तिने त्याला स्पष्ट सुनावले होते.
आज कावेरीच्या आयुष्यातला सर्वात मोठा दिवस होता. ती संपूर्ण विद्यापीठात पहिली आली होती आणि आज कॉलेजच्या एका भव्य कार्यक्रमात तिला राज्याच्या आरोग्यमंत्र्यांच्या हस्ते 'सुवर्णपदक' (Gold Medal) मिळणार होते.
मोठा हॉल खचाखच भरला होता. कावेरी स्टेजवर गेली, तिने हसत हसत ते सोन्याचे मेडल गळ्यात घातले. सर्वत्र टाळ्यांचा कडकडाट झाला.
तेवढ्यात हॉलच्या मुख्य दरवाजातून एक माणूस आत शिरला. तो तुकाराम होता! त्याचे कपडे काळे पडले होते, तो मद्याधुंद माणसासारखा भिंतीला धरून अडखळत चालत होता आणि त्याचे डोळे पूर्णपणे लाल झाले होते.
त्याला बघून सगळ्यांनी नाकं मुरडली. कावेरीचा संताप अनावर झाला. स्वतःच्या आयुष्यातील सर्वात महत्त्वाच्या दिवशी हा 'दारुडा' बाप आपली अब्रू घालवायला आला आहे, हे बघून ती रागाने लालबुंद झाली.
ती स्टेजवरून खाली उतरली आणि भर गर्दीत तिने तुकारामचा हात पकडून त्याला थेट हॉलच्या बाहेर खेचले.
"तुला लाज नाही वाटत? आजच्या दिवशी तरी दारू पिऊन यायचं टाळायचं होतंस! तुझ्या या घाणेरड्या वासाने आणि दारुड्या सवयींमुळे माझी इथं काय इज्जत राहिलीये? हा दारुडा माणूस माझा बाप असूच शकत नाही! सिक्युरिटी... याला इथून धक्के मारून बाहेर काढा!" कावेरी सर्वांसमोर किंचाळली.
तुकारामच्या लाल डोळ्यांतून घळाघळा पाणी वाहत होते. तो थरथरत्या हाताने खिशातून एक मळकट पाकीट काढत होता. त्याची जीभ अडखळत होती, "का.. कावेरी... बाळा... हे घे..."
पण कावेरीने रागाने ते पाकीट त्याच्या हातातून हिसकावून जमिनीवर भिरकावले आणि ती निघून गेली. सिक्युरिटी गार्डने तुकारामला ढकलत गेटच्या बाहेर काढले.
त्या रात्री कावेरी हॉस्टेलवर आपल्या मित्रांसोबत पार्टी करत होती.
अचानक रात्री अकरा वाजता तिच्या मोबाईलवर ससून हॉस्पिटलमधून एका मोठ्या डॉक्टरांचा फोन आला.
"हॅलो, कावेरी? मी डॉ. जोशी बोलतोय. तू तातडीने आयसीयू (ICU) मध्ये ये. तुझ्या वडिलांचे निधन झाले आहे."
कावेरीला धक्का बसला. ती रागातच हॉस्पिटलमध्ये पोहोचली. "दारू पिऊन लिव्हर खराब झालं असेल, यात माझं काय चुकलं?" असा विचार करत ती डॉक्टरांच्या केबिनमध्ये गेली.
डॉक्टर जोशी अत्यंत संतापाने तिच्याकडे बघत होते. त्यांनी कावेरीच्या हातावर मगाशी हॉलमध्ये फेकलेले ते 'मळकट पाकीट' ठेवले.
"कावेरी... तू आज ज्या माणसाला 'दारुडा' म्हणून हाकलून दिलंस ना, त्या बापाने आजपर्यंत दारूच्या एका थेंबालाही शिवलेला नाहीये!" डॉक्टर ओरडले.
कावेरी चमकली. "काय? मग ते असे अडखळत का चालायचे? त्यांचे डोळे लाल का असायचे आणि त्यांच्या अंगाला तो घाणेरडा वास का यायचा?"
डॉक्टरांनी एक दीर्घ श्वास घेतला आणि पाणावलेल्या डोळ्यांनी म्हणाले, "कारण तुझ्या या ५ लाख रुपयांच्या मेडिकल फीसाठी, तुझ्या बापाने गेल्या सहा महिन्यांपासून पुण्यातल्या एका मोठ्या केमिकल फॅक्टरीत 'विषारी रसायन' (Toxic Chemicals) साफ करण्याचं जीवघेणं काम सुरू केलं होतं! त्या विषारी रसायनाच्या वाफेमुळे त्याच्या फुफ्फुसांचा आणि मेंदूचा (Nervous System) चोळामोळा झाला होता. त्या रसायनामुळे त्याला चालता येत नव्हतं, त्याचे डोळे लाल झाले होते आणि त्याची जीभ जड झाली होती. तो दारूच्या नाही, तर त्या 'विषारी रसायनाच्या' नशेत तडफडत होता... आणि तो घाणेरडा वास त्या केमिकलचा होता!"
डॉक्टर पुढे म्हणाले, "तो आज मरणासन्न अवस्थेत होता, पण तुझ्यासाठी त्याने शेवटची ड्युटी केली आणि हा पगाराचा शेवटचा लिफाफा घेऊन तो तुला हे पाकीट द्यायला आला होता. तो बाप स्वतःच्याच रक्ताचं विष करून तुला डॉक्टर बनवत होता... आणि तू त्याला दारुडा समजलीस?"
हे भयंकर सत्य ऐकताच कावेरीच्या पायाखालची जमीन दुभंगली. तिला श्वास घेता येईना.
तिने थरथरत्या हाताने ते पाकीट उघडले. त्यात काही हजार रुपये आणि एक छोटी चिठ्ठी होती.
"माझ्या लाडक्या डॉक्टर ताईला... माझ्या अंगाला घाण वास येतो, म्हणून मी तुझ्या जवळ आलो नाही. पण माझं सोनं आज डॉक्टर झालं, यापेक्षा दुसरं कोणतं सुख नाही. तुझा बाप... तुकाराम."
कावेरी वेड्यासारखी किंचाळली. तिच्या गळ्यातले ते सोन्याचे मेडल जमिनीवर पडले. ती धावत आयसीयूमध्ये गेली आणि बापाच्या त्या विषारी रसायनाने काळ्या पडलेल्या मृतदेहावर डोकं ठेवून तिने अक्षरशः हंबरडा फोडला.
"बाबा! मला माफ करा बाबा! मी आंधळी होते! मला नाही व्हायचंय डॉक्टर... मला माझा बाप परत द्या! मी तुमच्या त्यागाला दारू समजले... मी राक्षसीण आहे ओ बाबा!"
तिचा तो टाहो त्या शांत हॉस्पिटलमध्ये घुमत होता. पण स्वतःच्या पोरीला आयुष्यभराचा प्रकाश देण्यासाठी, एका बापाने स्वतःच्या आयुष्याची राख रांगोळी करून घेतली होती.
आपले आई-वडील आपल्यासाठी जो मूक संघर्ष करतात, तो अनेकदा आपल्याला दिसत नाही. त्यांच्या मळकट कपड्यांवरून, त्यांच्या अडाणीपणावरून किंवा त्यांच्या दिसण्यावरून कधीही त्यांची लाज बाळगू नका. ते जगाच्या नजरेत कसेही दिसत असले, तरी तुमच्यासाठी ते स्वतःच्या आयुष्याचे विष पचवणारे साक्षात 'महादेव' असतात.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा