न्यूरोलॉजिस्ट डॉ. एस. सी. सुंग यांचा एक लेख वाचला. त्यामध्ये त्यांनी भविष्यात स्वतःला डिमेन्शिया (स्मृतिभ्रंश) झाला तर त्यांच्या कुटुंबीयांनी त्यांच्याशी कसे वागावे याबाबत २२ सूचना लिहिल्या होत्या. डॉ. सुंग अनेक वर्षांपासून डिमेन्शियाच्या रुग्णांवर उपचार करत आहेत; त्यामुळे त्यांना त्यांच्या वेदना आणि परिस्थितीची चांगली जाण आहे. म्हणूनच त्यांनी आपल्या व्यावसायिक अनुभवाच्या आधारे, स्मरणशक्ती कमी होण्याच्या अवस्थेत पोहोचल्यास कुटुंबीयांनी त्यांच्याशी कसे वागावे हे लिहून ठेवले. हा लेख आपल्याला अशा व्यक्तीशी प्रेमाने कसे वागावे हे शिकवतो, जी “अजूनही जिवंत आहे, पण हळूहळू बालपणाच्या निरागसतेकडे परत जात आहे.”
प्रत्येकाने हा लेख किमान एकदा तरी वाचला, तर आपण आपल्या आई-वडिलांशी, जोडीदाराशी आणि एकमेकांशी थोडे अधिक सौम्यपणे वागू.
डॉ. एस. सी. सुंग यांनी लिहिले, "जर मला कधीतरी डिमेन्शिया झाला तर प्रिय कुटुंबीयांनो कृपया हा संदेश माझ्या खोलीच्या भिंतीवर लावून ठेवा. जोपर्यंत मला तो समजतो आहे, तोपर्यंत तो मला मनःशांती देईल. आणि ज्या दिवशी मला तो समजणार नाही, त्या दिवशी तो तुमच्यासाठी माझ्यावर प्रेम करण्याचा एक मार्ग बनेल.
१. तुम्ही प्रत्येक वेळी खोलीत आलात की, आधी माझे नाव घेऊन मला हाक मारा आणि तुम्ही कोण आहात ते सांगा. अन्यथा मी आधी विचारू शकतो, “नमस्कार, मी कोण आहे?” कृपया “तुला माहित आहे का मी कोण आहे?” असे विचारू नका. मला खरोखरच माहित नसेल; त्यामुळे मी घाबरून जाईन.
२. जर मला असे वाटत असेल की मी दुसऱ्याच काळात जगत आहे, तर मला लगेच वास्तवात आणण्याचा प्रयत्न करू नका. थोडा वेळ माझ्यासोबत त्या जगात रहा. कदाचित तिथे मी आनंदी असेन.
३. जर मी म्हटले की मी एखाद्या जुन्या मित्राकडे जेवायला जाणार आहे, किंवा एखाद्या दिवंगत नातेवाईकाबद्दल बोललो, तर कृपया हसून ते खरे असल्यासारखे स्वीकारा.
४. माझ्याशी वाद घालू नका. त्या अवस्थेत मला तुमचे म्हणणे खरे आहे की माझी आठवण खरे सांगते आहे, हे समजणार नाही. प्रेमाने मला जिंकू द्या.
५. जर मी तुम्हाला ओळखले नाही, तर कृपया दु:ख होऊ देऊ नका. याचा अर्थ मी तुमच्यावर प्रेम करत नाही असा नाही; फक्त माझे मन गोंधळलेले आहे.
६. जर मी चमचा वापरणे विसरलो, तर लगेच मला भरवण्याची घाई करू नका. मला ॲप्रन बांधा आणि हाताने खाण्याचा प्रयत्न करण्याची संधी द्या.
७. जर मी चिंताग्रस्त किंवा दुःखी बसलेलो दिसलो, तर कृपया माझा हात हातात धरा. “जास्त विचार करू नकोस” असे म्हणू नका; शांतपणे माझ्या सोबत बसा.
८. कृपया माझ्याशी लहान मुलासारखे वागू नका. जरी माझी भाषा आणि समज कमी झाली असली, तरी माझे मन अजूनही एका प्रौढ व्यक्तीचे आहे.
९. मला आवडणाऱ्या गोष्टी करत राहू द्या.
१०. तुम्ही माझी गोष्ट अनेक वेळा ऐकली असली, तरी कदाचित तीच एकमेव गोष्ट असेल जी मला अजूनही आठवते.
११. जर मी अचानक भावनांवरचा ताबा गमावला, तर मला दोष देऊ नका. त्याऐवजी मी का अस्वस्थ आहे हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
१२. जसे तुम्हाला इतरांनी तुमच्याशी वागावे असे वाटते, तसेच माझ्याशी वागा.
१३. घरात नेहमी काही खाऊ ठेवून द्या.
१४. माझ्याबद्दल बोलताना माझ्याकडे पाहून बोला; मी तिथे नाही अशा पद्धतीने बोलू नका.
१५. जर तुम्हाला कायम माझ्याकडे पाहता आले नाही, तर त्याबद्दल स्वतःला दोष देऊ नका.
१६. जर मला वृद्धाश्रमात किंवा संगोपन केंद्रात दाखल करावे लागले, तरी मला भेटायला येणे विसरू नका.
१७. मी नावे चुकीची घेतली किंवा गोष्टी विसरलो, तर कृपया संयम ठेवा.
१८. मला संगीत ऐकू द्या.
१९. मला वस्तू सोबत बाळगायला आवडत असेल, तर नंतर त्या त्यांच्या जागी ठेवून द्या.
२०. माझ्या श्रद्धा आणि रूढी शक्य तितक्या जपण्याची मला संधी द्या.
२१. मला मिठी मारायला किंवा माझा हात धरायला संकोच करू नका.
२२. आणि सर्वात महत्त्वाचे: कृपया लक्षात ठेवा, मी अजूनही “मी”च आहे. मी तुम्हाला आठवत असलेली व्यक्ती राहिलो नसेन, पण मी तोच माणूस आहे ज्याच्यावर तुम्ही प्रेम केले होते.
कोणालाही या लेखाची गरज पडू नये असे वाटते. पण जर वेळ आलीच तर अश्या व्यक्तींशी कसे वागावे हे माहित असायलाच हवे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा