पुणे. कर्वेनगर. सह्याद्री अपार्टमेंट.
4था मजला. समोरासमोर दोन फ्लॅट – 402 आणि 403.
402 मध्ये राहायचे – जोशी काका. वय 72. रिटायर्ड पोस्टमास्तर.
शांत, पापभिरू, सकाळी 5 ला उठून 'ज्ञानेश्वरी' वाचणारे.
403 मध्ये राहायचे – काळे साहेब. वय 68. रिटायर्ड बँक मॅनेजर.
कडक शिस्त, मोठा आवाज, "माझं तेच खरं" म्हणणारे.
2008 मध्ये दोघं एकाच दिवशी फ्लॅटमध्ये राहायला आले.
पहिले 6 महिने छान. एकत्र फिरायला जाणं, चहा पिणं, पेपर वाटून वाचणं.
सोसायटी म्हणायची – "402 आणि 403 म्हणजे 'राम-लक्ष्मण'ची जोडी."
पण 2009 ला 'पार्किंग' वरून ठिणगी पडली.
गोष्ट अशी:
सोसायटीत पार्किंग कमी. चिठ्ठ्या टाकल्या. जोशी काकांना 'गेटजवळची' जागा मिळाली.
काळे साहेबांना 'कोपऱ्यातली' जागा – जिथे पाणी साचायचं.
काळे साहेब भडकले – "मी मॅनेजर होतो. मला चांगली जागा पाहिजे. तुम्ही बदला."
जोशी काका म्हणाले – "अहो, चिठ्ठीत निघाली. मी काय करू? नियम नियम असतो."
शब्दाला शब्द वाढला. काळे साहेब म्हणाले – "तुम्ही पोस्टातले… आम्ही बँकेतले. आमचा दर्जा मोठा."
जोशी काकांच्या जिव्हारी लागलं. ते म्हणाले – "पोस्टाने तुमच्या बँकेची पत्रं पोचवली… विसरलात?"
बस. तिथेच 'राम-लक्ष्मण'चे 'कौरव-पांडव' झाले.
---
### || 15 वर्षांचा अबोला || भिंतीएवढा मोठा ||
दुसऱ्या दिवशी जोशी काकांनी दोन्ही फ्लॅटच्या मधल्या कॉमन गॅलरीत 'कुंडी' ठेवली.
तुळशीची नाही – 'ईगो'ची.
रस्ता बंद. येणं-जाणं बंद. बोलणं बंद.
पुढची 15 वर्षं काय झालं?
1. लिफ्टमध्ये एकत्र आले. तरी तोंड फिरवायचे.
2. काळे साहेबांची बायको वारली. जोशी काका खाली उतरले नाहीत.
3. जोशी काकांना बायपास झाली. काळे साहेबांनी साधी चौकशी केली नाही.
4. गणपती-सत्यनारायण. एकाच्या घरचा प्रसाद दुसऱ्याच्या घरात गेला नाही.
5. दोघांच्या नातवंडांना सांगितलं – "त्या घरात खेळायला जायचं नाही. ते लोक वाईट आहेत."
सोसायटीचे लोक वैतागले. "अहो काका, लहान मुलांसारखं काय भांडता?"
दोघं एकच उत्तर – "त्याने आधी सुरुवात केली. माफी त्यानेच मागायची."
15 वर्षं… एकानेही 'सॉरी' म्हटलं नाही.
जोशी काकांची मुलगी म्हणायची – "बाबा, तुम्ही ज्ञानेश्वरी वाचता. मग क्षमा का नाही करत?"
बाबा म्हणायचे – "पोरी, ज्ञानेश्वरी डोक्यात आहे. राग काळजात आहे."
---
### || 15 ऑगस्ट 2023 || जेव्हा 15 वर्षांची भिंत 15 मिनिटांत पडली ||
स्वातंत्र्य दिन. सोसायटीत ध्वजारोहण.
सगळे खाली. फक्त जोशी काका घरी. ताप आला होता. 102 डिग्री.
घरात एकटे. मुलगी अमेरिकेत. बायको 2 वर्षांपूर्वी गेली.
सकाळी 9 वाजता जोशी काका बाथरूममध्ये गेले. चक्कर आली आणि पडले.
डोकं फुटलं. रक्त. उठता येईना. आवाज द्यायची ताकद नाही.
मोबाईल हॉलमध्ये. ते बाथरूममध्ये.
"स्वामी… आता शेवट…" मनात म्हणाले.
त्याच वेळी शेजारच्या 403 मध्ये…
काळे साहेब गॅलरीत उभे होते. झेंडावंदन बघत होते.
अचानक त्यांना जोशी काकांच्या बाथरूममधून 'पाणी वाहण्याचा' आवाज आला.
नळ चालू राहिला होता. 10 मिनिटं… 20 मिनिटं… पाणी थांबेना.
काळे साहेबांच्या मनात आलं – "काहीतरी गडबड आहे. जोशी इतका वेळ पाणी वाया घालवणार नाही."
15 वर्षांचा राग एका बाजूला आणि 'माणुसकी' एका बाजूला.
काळे साहेबांनी आपल्या घरची 'डुप्लिकेट किल्ली' शोधली.
हो… 2008 मध्ये दोघांनी एकमेकांकडे 'इमर्जन्सी'साठी किल्ली दिली होती. रागात विसरले होते.
दरवाजा उघडला. "जोशी… जोशी…" ओरडले. आवाज नाही.
बाथरूममध्ये बघितलं… जोशी काका रक्ताच्या थारोळ्यात.
काळे साहेब 83 वर्षांचे. पण त्या क्षणी 28 वर्षांचे झाले.
जोशी काकांना उचललं… खांद्यावर घेतलं… आणि लिफ्ट नसताना 4 मजले जिन्याने खाली उतरले.
"ॲम्बुलन्स… ॲम्बुलन्स…" ओरडत सोसायटीच्या गेटवर आले.
लोक धावले. जोशी काकांना दीनानाथ हॉस्पिटलमध्ये नेलं.
डॉक्टर म्हणाले – "15 मिनिटं उशीर झाला असता… तर ब्रेन हॅमरेज. वाचले नसते."
---
### || ICU बाहेरचा 'सत्यनारायण' ||
3 दिवस जोशी काका ICU मध्ये.
बाहेर 24 तास कोण बसून होतं? काळे साहेब.
जेवण नाही. झोप नाही. फक्त प्रार्थना – "स्वामी, माझ्या शेजाऱ्याला वाचवा.
15 वर्षं मी त्याच्याशी बोललो नाही… आता एकदा बोलायचंय."
4थ्या दिवशी जोशी काकांना शुद्ध आली.
डोळे उघडले… समोर काळे साहेब.
जोशी काकांच्या डोळ्यातून घळाघळा पाणी.
काळे साहेबांनी हात हातात घेतला –
"जोश्या. माफ कर रे. पार्किंगची जागा मी नाही. माझा 'ईगो' मोठा होता. 15 वर्षं तू शेजारी होतास. मी तुला 'शत्रू' समजलो. पण आज कळलं फ्लॅटची भिंत आपली असते. पण 'श्वासाची भिंत' देवाची असते. ती पाडायची नसते."
जोशी काका रडत म्हणाले –
"काळे… माफ तू नाही… मी मागायला पाहिजे. मी ज्ञानेश्वरी वाचली… पण 'क्षमा' शिकवण विसरलो.
तू आज 'पोस्टमन' झालास… माझा 'प्राण' पोचवणारा."
दोघं ICU मध्येच एकमेकांना मिठी मारून रडले.
नर्स म्हणाली – "काका, पेशंटला त्रास होईल."
काळे साहेब म्हणाले – "बाई, 15 वर्षांचा त्रास आज संपला. आता फक्त 'आनंद' आहे."
---
### || आज… 402 आणि 403 ||
आज दोन्ही फ्लॅटच्या मधली 'कुंडी' नाही.
त्याजागी छोटं 'देऊळ' आहे – स्वामी समर्थांचं.
रोज संध्याकाळी 6 वाजता दोघं तिथे जमतात.
जोशी काका 'ज्ञानेश्वरी' वाचतात. काळे साहेब 'ऐकतात'.
चहा एकत्र पितात. पेपर वाटून वाचतात.
सोसायटीच्या व्हॉट्सॲप ग्रुपचं नाव बदललंय –
आधी होतं "Sahyadri Society".
आता आहे "402-403 Friendship Group".
काळे साहेब रोज सकाळी जोशी काकांना फोन करतात –
"जोश्या, गोळी घेतली का रे? नाश्ता केला का?"
जोशी काका म्हणतात – "हो रे. तू बीपी चेक केलं का?"
गेल्या महिन्यात काळे साहेबांच्या नातवाचा वाढदिवस होता.
केक कापला कुठे? 402 मध्ये.
जोशी काकांनी स्वतःच्या हाताने 'पुरणपोळी' केली.
---
### || या सत्य घटनेतले 5 मोठे बोध || पुणेकरांनी लक्षात ठेवा ||
1. || पार्किंगची जागा 1 दिवसासाठी… शेजारी जन्मासाठी ||
आपण जागा, पैसा, जागेवरून भांडतो. पण रात्री 2 वाजता हार्ट ॲटॅक आला तर ॲम्बुलन्सला फोन शेजारीच करतो. जागा सोडा… माणूस जोडा.
2. || 'डुप्लिकेट किल्ली' पेक्षा 'डुप्लिकेट मन' ठेवा ||
दोघांकडे 15 वर्षं एकमेकांच्या घराची किल्ली होती. पण मनाची किल्ली हरवली होती. शेजाऱ्याला घराची किल्ली द्या. सोबत मनाची पण द्या. संकटात तेच कामी येते.
3. || 'सॉरी' म्हणायला जीभ लागत नाही. 'ईगो' आडवा येतो ||
15 वर्षं दोघं वाट बघत होते – "तो आधी माफी मागेल". अरे, स्मशानात चितेला अग्नी 'शेजारी' देतो. 'ईगो' नाही. मग जिवंतपणीच का नाही जळू देत ईगो?
4. || ज्ञानेश्वरी वाचून उपयोग नाही… जगायला शिका ||
जोशी काका रोज 'क्षमा' चा अध्याय वाचायचे. पण शेजाऱ्याला क्षमा केली नाही. पुस्तक डोक्यात नको, वागण्यात हवं.
5. || फ्लॅट 'विकत' घेता येतो… शेजारी 'नशीबाने' मिळतो ||
तुम्ही 1 कोटीचा फ्लॅट घ्याल…पण शेजारी कोण येणार ते तुम्ही ठरवत नाही. म्हणून मिळालेला शेजारी 'जपा'. कारण घर बदलता येतं… शेजारी बदलता येत नाही.
---
### || शेवटचा मंत्र || कर्वेनगरचा ||
"भिंत विटांची असते. मन मातीचं असतं.
वीट कडक. माती मऊ.
मग मऊ मनाने कडक भिंत का बांधता?
आज शेजाऱ्याकडे जा.
दार वाजवा आणि फक्त एवढं म्हणा –
'चहा ठेवू का? सोबत प्यायचा आहे.'
बघा… 15 वर्षांचा अबोला 15 सेकंदात संपेल.
कारण 'चहा' शेअर होतो… 'चिड' नाही."
|| शेजारी सुखाचा… संसार सुखाचा ||
|| श्री स्वामी समर्थ || 🙏🏢
तुमचं कोणाशी भांडण आहे का? पार्किंग, पाणी, कचरा. कारण काहीही असो. आजच 'यू-टर्न' घ्या. कारण कर्वेनगरचे काका सांगतात – 'ॲम्बुलन्स' आधी 'शेजारी' येतो. ही सत्य कथा तुमच्या ओळखीच्या लोकांना पाठवा. कदाचित एक 'भिंत' पडेल.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा