पुण्यातील एका अत्यंत नामांकित आणि कोट्यवधींच्या आयटी कंपनीचा तरुण मालक असलेला सिद्धार्थ आज त्याच्या आयुष्यातील सर्वात मोठ्या यशाच्या शिखरावर होता. नुकताच त्याच्या कंपनीला एक मोठा आंतरराष्ट्रीय प्रोजेक्ट मिळाला होता. याच यशाबद्दल देवाचे आभार मानण्यासाठी तो आपल्या आलिशान गाडीतून पंढरपूरला विठ्ठलाच्या दर्शनासाठी आला होता. सिद्धार्थच्या सोबत त्याचे दोन अंगरक्षक आणि कंपनीचे काही अधिकारी होते. पंढरपूरच्या मंदिरात त्याला खास व्हीआयपी दर्शन मिळणार होते.
सिद्धार्थचे वडील, माधवराव, हे एक अत्यंत साधे आणि धार्मिक वृत्तीचे गृहस्थ होते. काही दिवसांपूर्वी त्यांनी सिद्धार्थला सांगितले होते की ते एका महिन्यासाठी काही मित्रांसोबत तीर्थयात्रेला जात आहेत. सिद्धार्थने त्यांच्यासाठी विमानाचे तिकीट आणि फाईव्ह स्टार हॉटेल बुक करण्याची तयारी दाखवली होती, पण माधवरावांनी हसून नकार दिला होता आणि ते साध्या एसटी बसने निघून गेले होते.
मंदिरात विठ्ठलाचे शांतपणे दर्शन घेऊन सिद्धार्थ समाधानाने बाहेर आला. नामदेव पायरीच्या जवळून बाहेर पडताना तिथे नेहमीप्रमाणे भाविकांची आणि काही भिकाऱ्यांची मोठी गर्दी होती. सिद्धार्थचे अधिकारी त्याला गर्दीतून वाट काढून गाडीकडे नेत होते. अचानक सिद्धार्थची नजर पायऱ्यांच्या एका कोपऱ्यात बसलेल्या एका वृद्ध माणसावर पडली. त्या माणसाच्या अंगावर अत्यंत जुने आणि मळके कपडे होते. डोक्यावरचे केस विस्कटलेले होते, दाढी वाढलेली होती आणि समोर एक लहानसे रिकामे ताट ठेवले होते. तो माणूस मान खाली घालून शांतपणे हरिनामाचा जप करत होता.
त्या माणसाला पाहताच सिद्धार्थच्या पायाखालची जमीन सरकली. त्याचा अक्षरशः थरकाप उडाला. तो चेहरा, ती बसण्याची पद्धत त्याच्यासाठी अजिबात अनोळखी नव्हती. सिद्धार्थने आपले अधिकारी आणि अंगरक्षकांना तिथेच थांबण्याचा इशारा केला आणि तो गर्दीतून वाट काढत वेड्यासारखा त्या म्हाताऱ्या माणसाकडे धावला. जवळ जाऊन पाहतो तर त्याचा संशय खरा ठरला. ते दुसरे तिसरे कोणी नसून त्याचे स्वतःचे वडील, माधवराव होते. ज्या माणसाचा मुलगा कोट्यवधी रुपयांच्या साम्राज्याचा मालक होता, तो बाप आज मंदिराच्या पायऱ्यांवर एका भिकाऱ्यासारख्या अवस्थेत बसला होता.
सिद्धार्थचे डोळे भरून आले. तो तिथेच त्या धुळीने माखलेल्या पायरीवर गुडघे टेकून बसला. त्याने थरथरत्या हातांनी माधवरावांचा हात पकडला. माधवरावांनी दचकून वर पाहिले आणि आपल्या मुलाला समोर पाहून त्यांच्या चेहऱ्यावर एक अत्यंत शांत आणि समाधानी हास्य उमटले. सिद्धार्थ रडवेल्या आवाजात म्हणाला, बाबा, हे काय आहे? तुम्ही इथे या अवस्थेत काय करत आहात? तुम्ही तर म्हणाला होतात की तीर्थयात्रेला जात आहात. तुमच्याकडे पैशांची काही कमी आहे का? जर माझ्या ओळखीच्या कोणी तुम्हाला इथे या अवस्थेत पाहिले, तर लोक काय म्हणतील की एवढ्या मोठ्या करोडपती मुलाचा बाप रस्त्यावर बसून भीक मागतोय?
माधवरावांनी अत्यंत प्रेमाने सिद्धार्थच्या डोक्यावरून हात फिरवला. ते शांतपणे म्हणाले, बाळा, शांत हो. लोक काय म्हणतील याचा विचार तू करू नकोस. मी इथे कोणाकडेही भीक मागत नाहीये किंवा पैशांसाठी बसलो नाहीये. मी माझ्या एका संकल्पाची पूर्तता करत आहे.
सिद्धार्थला काहीच समजत नव्हते. त्याने विचारले, कसला संकल्प बाबा? आणि त्यासाठी अशी भिकाऱ्यासारखी अवस्था करून घेण्याची काय गरज होती?
माधवरावांनी एक दीर्घ श्वास घेतला आणि भूतकाळातील एक सत्य सांगायला सुरुवात केली. ते म्हणाले, सिद्धार्थ, आठ वर्षांपूर्वीची ती रात्र आठवते, जेव्हा तुझा एक भयंकर अपघात झाला होता? डॉक्टरांनी सांगितले होते की तुझ्या वाचण्याची कोणतीही शक्यता नाही. तू कोमात होतास. माझ्याकडे तुला वाचवण्यासाठी सर्व संपत्ती होती, पण पैसा तिथे काहीच काम करत नव्हता. त्या रात्री मी याच नामदेव पायरीवर येऊन डोके टेकले होते. मी माझ्या पांडुरंगाला साकडे घातले होते की माझ्या मुलाला जीवदान दे. मी त्याला शब्द दिला होता की, ज्या दिवशी माझा मुलगा पूर्णपणे बरा होईल आणि स्वतःच्या पायावर उभा राहून यशाच्या सर्वोच्च शिखरावर पोहोचेल, तेव्हा मी माझा सर्व अहंकार, माझी श्रीमंती आणि माझा मानपान बाजूला ठेवून सलग एकवीस दिवस याच नामदेव पायरीवर एक सामान्य भिकारी बनून बसेन. लोकांच्या पायाची धूळ माझ्या अंगावर पडू देईन, जेणेकरून मला कायम आठवण राहील की ईश्वरासमोर माणसाच्या पैशाची आणि अहंकाराची काहीच किंमत नसते.
हे ऐकून सिद्धार्थच्या डोळ्यांतून घळाघळा अश्रू वाहू लागले. त्याला जाणवले की आज तो जो काही आहे, जे यश तो उपभोगत आहे, ते त्याच्या हुशारीमुळे नाही, तर त्याच्या वडिलांनी देवाकडे घातलेल्या साकड्यामुळे आणि केलेल्या त्यागामुळे आहे. आज तो एकवीस दिवसांचा शेवटचा दिवस होता.
तिथे उभे असलेले सिद्धार्थचे अधिकारी आणि आजूबाजूचे लोक हे सर्व दृश्य आश्चर्याने पाहत होते. त्यांना वाटले की आता हा श्रीमंत मुलगा आपल्या वडिलांना जबरदस्तीने उठवेल, त्यांना गाडीत बसायला लावेल आणि आपली इज्जत वाचवण्यासाठी तिथून पळ काढेल.
पण पुढे जे घडले, ते पाहून सर्वांचेच डोळे विस्फारले. सिद्धार्थने एक क्षणही विचार केला नाही. त्याने अंगात घातलेला तो लाखो रुपयांचा डिझायनर कोट काढला आणि बाजूला ठेवला. हातातील महागडे घड्याळ आणि पायातले बूट काढून अधिकाऱ्याच्या हातात दिले. त्यानंतर तो अत्यंत आदराने आपल्या वडिलांच्या शेजारी त्या धुळीने भरलेल्या पायरीवर मांडी घालून बसला.
त्याने आपल्या अधिकाऱ्यांना स्पष्ट आवाजात सांगितले, तुम्ही लोक इथून जाऊ शकता. आज माझ्या आयुष्यातील सर्वात मोठा दिवस आहे. जो बाप माझ्यासाठी आपला सर्व मानपान विसरून इथे बसू शकतो, त्या बापाच्या संकल्पात साथ देणे हे माझे पहिले कर्तव्य आहे. आजचा शेवटचा दिवस मी माझ्या वडिलांसोबत याच पायरीवर बसून पूर्ण करणार आहे. मला जगाची कोणतीही पर्वा नाही.
माधवरावांच्या डोळ्यांतून आनंदाश्रू वाहू लागले. त्यांनी आपल्या मुलाला घट्ट मिठी मारली.
मंदिराच्या पायऱ्यांवरून जाणारे हजारो वारकरी त्या बापलेकाला हात जोडून नमस्कार करत होते. संपत्तीने डोळे न दिपलेला आणि वडिलांच्या त्यागाची जाणीव ठेवणारा तो मुलगा खऱ्या अर्थाने श्रीमंत होता. तिथे उपस्थित असलेल्या प्रत्येकाच्या मनात एकच विचार आला...मुलगा असावा तर असा.
जय जय पांडुरंग हरी
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा