पुणे-बेंगलोर हायवेवरचा 'खंबाटकी घाट'. या घाटातल्या एका तीव्र वळणावर, जिथे नेहमी भीषण अपघात होतात, तिथे जवळच झाडांच्या आडोशाला एका ५५-६० वर्षांच्या म्हाताऱ्याची झोपडी होती. नाव त्याचं 'दगडू'. गावातले आणि हायवेवरून जाणारे लोक त्याला 'गिधाड' (Vulture) म्हणायचे.
का?
कारण जेव्हा जेव्हा त्या वळणावर अपघात व्हायचा, गाड्या दरीत कोसळायच्या किंवा पलटी व्हायच्या, तेव्हा हा दगडू सर्वात आधी तिथे धावून जायचा. तो रक्ताच्या थारोळ्यात पडलेल्या लोकांच्या खिशात हात घालायचा. त्यांचे 'मोबाईल' आणि 'पाकीट' काढायचा आणि कोणाला काहीही न सांगता, मदतीला न थांबता, तिथून आपल्या झोपडीत पळून जायचा. पोलिस यायचे, बॉडी न्यायचे. पण नातेवाईक तक्रार करायचे - "बॉडी तर मिळाली, पण यांच्या गळ्यातली चेन नाहीये, मोबाईल नाहीये. नक्कीच त्या 'गिधाड' दगडूने चोरले असणार."
पोलिसांनी दगडूला अनेकदा पकडलं, मारलं. "ए म्हातारा, लोकांच्या मुडद्यावरच लोणी खातोस का? मेल्यावर तरी सोड त्यांना."
पण दगडू कधीच काही बोलला नाही. तो मार खायचा, पण चोरी कबूल करत नसायचा आणि पुराव्याअभावी सुटायचा. समाजाच्या नजरेत तो एक 'नीच' आणि 'मुडदे चोरणारा' माणूस होता.
एक पावसाळी रात्र. रात्रीचे २ वाजले होते. घाटात दाट धुके होते. एक 'इनोव्हा कार' सुसाट वेगाने आली आणि वळण न दिसल्याने ती थेट ५० फूट खाली दरीत कोसळली. गाडीचा चक्काचूर झाला. त्या गाडीत 'इन्स्पेक्टर साळवी' यांचा २४ वर्षांचा एकुलता एक मुलगा, 'रोहन', आणि त्याचे मित्र होते. रोहन ड्रायव्हिंग सीटवर होता. तो गंभीर जखमी झाला होता, पण त्याचा श्वास चालू होता. नेहमीप्रमाणे दगडू तिथे पोहोचला. त्याने पाहिलं, रोहन शेवटच्या घटका मोजतोय. दगडूने रोहनच्या खिशात हात घातला. त्याचा 'आयफोन' (iPhone) काढला. हे दृश्य वरून येणाऱ्या एका ट्रक ड्रायव्हरने पाहिलं. त्याने पोलिसांना फोन केला.
"साहेब, अपघात झालाय आणि तो 'गिधाड' दगडू पोराचा मोबाईल चोरून पळाला."
इन्स्पेक्टर साळवी आपल्या पूर्ण टीमसह घटनास्थळी पोहोचले. त्यांनी आपल्या मुलाचा मृतदेह पाहिला. त्यांचा आक्रोश गगनात मावेनासा झाला. तेव्हाच त्या ट्रक ड्रायव्हरने सांगितलं, "साहेब, त्या दगडूने तुमच्या मुलाचा फोन चोरलाय."
साळवींचा डोळा रागाने लाल झाला. "आज त्या म्हाताऱ्याला जिवंत सोडणार नाही. माझ्या पोराचा जीव गेला आणि हा चोरी करतोय?"
साळवी आणि हवालदार लाठ्या घेऊन दगडूच्या झोपडीवर गेले. दगडू एका कोपऱ्यात बसला होता. साळवींनी जाताच त्याला लाथा-बुक्क्यांनी मारायला सुरुवात केली.
"हरामखोर ! माझ्या पोराचा मोबाईल दे ! किती विकलास तुझी माणुसकी? मुडद्यांचे पैसे खातोस?"
दगडूला रक्ताची उलटी झाली, पण त्याने हात सोडले नाहीत. तो खुणेने सांगत होता, 'मारू नका'.
साळवींनी झोपडीची झडती घ्यायला लावली. झोपडीच्या आतल्या खोलीचं कुलूप तोडलं. आणि आतलं दृश्य बघून साळवी आणि पूर्ण पोलीस फोर्स जागीच थिजली. त्या छोट्याशा खोलीत, लाकडी रॅकवर... ३०० ते ४०० मोबाईल फोन्स ओळीने मांडून ठेवले होते. त्यात नोकियाच्या डब्यापासून ते महागड्या आयफोनपर्यंत सगळे फोन होते.
आणि महत्त्वाचं म्हणजे... त्यातील बहुतेक फोन्स
'चार्जिंग'ला (Charging) लावलेले होते.
भिंतीवर जागोजागी इलेक्ट्रिक बोर्ड आणि प्लग होते. जर दगडू चोर असता, तर त्याने हे फोन विकले असते. पण हे सगळे फोन इथे का आहेत? आणि ते सुरू का आहेत?
साळवींनी रागाने दगडूला विचारलं, "हे काय आहे? दुकान मांडलंय का?"
तेवढ्यात कोपऱ्यातून दगडूची १० वर्षांची नात रडत पुढे आली.
ती साळवींच्या पाया पडली आणि म्हणाली:
"साहेब! माझ्या आजोबांना मारू नका! ते चोर नाहीत हो!"
साळवी ओरडले, "मग हे फोन कशाला जमा केलेत?"
ती मुलगी रडत म्हणाली:
*"साहेब, १० वर्षांपूर्वी माझ्या बाबांचा याच वळणावर अपघात झाला होता. ते तडफडत होते. त्यांना शेवटचं आईशी बोलायचं होतं.
पण आजोबांकडे फोन नव्हता आणि बाबांचा फोन लॉक होता.
बाबा तडफडून वारले, पण त्यांना शेवटचा निरोप घरच्यांना देता आला नाही.
त्या दिवशी आजोबांनी शपथ घेतली होती.
जेव्हा कधी अपघात होतो, आजोबा धावत जातात. ते पैसे किंवा दागिने नाही चोरत, साहेब.
ते फक्त 'मोबाईल' शोधतात.
ते मोबाईल घेऊन पळतात, कारण तिथे रेंज नसते. ते झोपडीत आणतात.
आणि जर तो माणूस जिवंत असेल, तर त्याला घरच्यांशी बोलवून देतात.
आणि जर तो माणूस मरत असेल... आणि त्याला बोलता येत नसेल...
तर आजोबा त्याचा फोन घेऊन त्याच्या तोंडाशी धरतात आणि त्याचं 'शेवटचं बोलणं' (Voice Recording) रेकॉर्ड करतात.
हे बघा... या ३०० फोन्समध्ये ३०० लोकांचे शेवटचे शब्द आहेत.
आजोबा हे फोन विकत नाहीत. ते रोज हे फोन चार्ज करतात. का माहित आहे?
कारण त्यांना आशा आहे की, कधीतरी त्या मेलेल्या माणसांचे नातेवाईक फोन करतील... तेव्हा आजोबा त्यांना सांगू शकतील की, 'तुमच्या माणसाने जाताना तुमची आठवण काढली होती.'
साहेब, ते गिधाड नाहीत... ते लोकांचे 'शेवटचे निरोप' सांभाळून ठेवतात."*
हे ऐकून इन्स्पेक्टर साळवी सुन्न झाले. त्यांच्या हातातली काठी गळून पडली.
त्यांनी थरथरत्या हाताने त्या रॅकवर ठेवलेला आपल्या मुलाचा, 'रोहनचा आयफोन' उचलला.
तो फोन 'रेकॉर्डिंग मोड' वर होता.
साळवींनी 'प्ले' बटण दाबलं.
त्या शांत खोलीत रोहनचा वेदनेने भरलेला, पण स्पष्ट आवाज घुमला:
"हॅलो... बाबा... बाबा, मला माहित आहे तुम्ही खूप कडक आहात, पण माझं खूप प्रेम आहे तुमच्यावर. आईला सांगा मी रडलो नाही... आणि बाबा... प्लीज ड्रायव्हरला मारू नका, चूक माझी होती... लव्ह यू बाबा..."
साळवींनी तिथेच हंबरडा फोडला.
ज्या मुलाने शेवटच्या श्वासाला सुद्धा वडिलांच्या प्रेमाची आठवण काढली होती, तो आवाज या 'दगडू'मुळे आज साळवींना ऐकायला मिळाला होता.
जर दगडूने तो फोन आणला नसता, पोलीस स्टेशनच्या लॉकरमध्ये तो फोन डेड झाला असता आणि रोहनचे शेवटचे शब्द कायमचे मिटले असते. साळवी धावत दगडूच्या जवळ गेले. त्या रक्ताळलेल्या, मळक्या म्हाताऱ्याला त्यांनी छातीशी कवटाळलं.
"माफ करा बाबा ! मी तुम्हाला चोर समजलो. पण तुम्ही तर देवाचं काम करत होतात. तुम्ही माझ्या पोराचा जीव नाही वाचवू शकलात, पण तुम्ही मला माझं 'आयुष्य' परत दिलंत. त्याचे हे शब्द आता मी मरेपर्यंत जपून ठेवीन."
त्या दिवशी साळवींनी फक्त दगडूची माफी मागितली नाही, तर त्या ३०० फोन्सच्या मालकांना शोधून त्यांचे फोन आणि त्यातील 'शेवटच्या आठवणी' परत केल्या.
ज्या दगडूला जग 'गिधाड' म्हणत होतं, तो प्रत्यक्षात 'आत्म्यांचा रखवालदार' होता.
काही माणसं अशी कामं करतात जी समजायला जगाची बुद्धी कमी पडते. कोणालाही 'चोर' किंवा 'वाईट' म्हणण्याआधी त्याची बाजू समजून घ्या. कधीकधी घाणेरड्या कपड्यातली माणसं, सोन्यासारखं मन जपत असतात. माणुसकी अजूनही जिवंत आहे, फक्त ती आपल्याला ओळखता आली पाहिजे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा