मीराबाईंचं आयुष्य एका सुखद स्वप्नासारखं होतं. पुण्यातील एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात त्या रमल्या होत्या. त्यांचा नवरा, विनोद, एका बँकेत नोकरीला होता, आणि त्यांचा एकुलता एक मुलगा, आरव, त्यांचं विश्व होता. वयाच्या दहा वर्षांचा आरव हसरा, खट्याळ, आणि हुशार होता. मीराबाई त्याला प्रेमाने "माझा सूरज" म्हणायच्या. त्याचं हसणं, त्याचे प्रश्न, त्याची स्वप्नं - यांनी मीराबाईंचं आयुष्य उजळून टाकलं होतं.
मीराबाई स्वतः एक शाळेत शिक्षिका होत्या. त्या मुलांना शिकवताना त्यांच्या डोळ्यातील चमक पाहून आनंदी व्हायच्या. त्या नेहमी म्हणायच्या, "मुलं ही देवाची फुलं आहेत. त्यांना प्रेमाने वाढवलं की ते सगळं जग सुंदर करतात." पण त्यांना काय माहीत होतं, की त्यांचं स्वतःचं फूल एका क्षणात गळून जाणार आहे.
एकदा सकाळी, आरव शाळेत जायला निघाला. मीराबाईंनी त्याला मिठी मारली, त्याच्या डोक्यावरून हात फिरवला, आणि नेहमीप्रमाणे म्हणाल्या, "जा, माझा सूरज, आजही सगळ्यांना तुझ्या हसण्याने उजळून टाक." पण ती शेवटची मिठी ठरली. दुपारी शाळेतून फोन आला—आरवला रस्त्यावर एका भरधाव गाडीने धडक दिली होती. रुग्णालयात पोहोचेपर्यंत आरव मीराबाईंना सोडून कायमचा निघून गेला होता.
मीराबाईंचं विश्व कोसळलं. त्यांचे डोळे रडून सुजले, पण त्यांच्या हृदयातलं दुखः रिकामं होत नव्हतं. विनोदने त्यांना धीर देण्याचा खूप प्रयत्न केला, पण मीराबाईंनी स्वतःला घरात कोंडून घेतलं. त्या शाळेत जाणं बंद झालं, मित्रमैत्रिणींशी बोलणं बंद झालं. त्यांचा सूरज गेला, आणि त्यांचं आयुष्य अंधारात बुडालं. रात्री त्या आरवच्या खोलीत जाऊन त्याच्या खेळण्यांना मिठी मारून रडायच्या. "मी का जिवंत आहे?" हा प्रश्न त्यांना सतत छळायचा.
काही महिने असे गेले. मीराबाईंचा अंधार काही कमी होत नव्हता. एक दिवस, विनोद घरी एक पत्र घेऊन आले. ते एका अनाथाश्रमातून आलं होतं, जिथे मीराबाई आणि विनोद कधीकधी दान द्यायचे. पत्रात अनाथाश्रमाच्या संचालिका, सिस्टर मारिया, यांनी लिहिलं होतं, "मीराबाई, तुम्ही आमच्या मुलांना नेहमी प्रेम दिलं आहे. तुम्ही येऊन आम्हाला भेटाल का? आमच्या मुलांना तुमच्या प्रेमाची गरज आहे."
मीराबाईंना सुरुवातीला जायचं नव्हतं. त्यांना वाटायचं, त्यांच्यात आता कोणालाही काही देण्याची ताकद उरली नाही. पण विनोदच्या आग्रहाखातर त्या एकदा अनाथाश्रमात गेल्या. तिथे त्यांनी पाहिलं—लहान मुलं, ज्यांच्याकडे कोणी नव्हतं, तरीही त्यांच्या चेहऱ्यावर हसू होतं. एका मुलीने, राधाने, मीराबाईंचा हात धरला आणि म्हणाली, "ताई, तुम्ही मला गोष्ट सांगणार का?" त्या क्षणी मीराबाईंच्या मनात काहीतरी जागं झालं. त्यांना वाटलं, ही मुलंही त्यांच्यासारखीच एकटेपणा अनुभवत असतील.
मीराबाईंनी ठरवलं, त्या या मुलांसाठी काहीतरी करणार. त्या नियमित अनाथाश्रमात जाऊ लागल्या. सुरुवातीला त्या फक्त मुलांना गोष्टी सांगायच्या, त्यांच्यासोबत खेळायच्या. पण हळूहळू त्यांनी मुलांना शिकवायला सुरुवात केली—गणित, मराठी, आणि मुख्य म्हणजे स्वप्नं पाहायला. मीराबाईंनी आपलं दुखः बाजूला ठेवलं आणि या मुलांना आपलंसं केलं.
एकदा एका मुलाने, सागरने, त्यांना विचारलं, "ताई, तुम्ही इतक्या हसता, तुम्हाला कधी दुखः होत नाही का?" मीराबाईंनी हसून उत्तर दिलं, "होतं ना, पण तुम्हा सगळ्यांचं हसू पाहिलं की माझं दुखः विसरायला होतं." त्या क्षणी त्यांना समजलं, की त्यांचा सूरज गेला असला, तरी ही मुलं त्यांच्या आयुष्यातील नवी किरणं आहेत.
काही वर्षांत, मीराबाई अनाथाश्रमाचा अविभाज्य भाग बनल्या. त्यांनी मुलांसाठी नवीन शैक्षणिक कार्यक्रम सुरू केले, त्यांना संगीत आणि नृत्य शिकवलं. त्यांनी अनाथाश्रमासाठी निधी गोळा केला, ज्यामुळे तिथे नवीन खोल्या आणि ग्रंथालय बांधलं गेलं. गावकऱ्यांनीही त्यांना साथ दिली. मीराबाईंनी कधीच मुलांना आई म्हणून स्वीकारलं, आणि मुलांनीही त्यांना "आई" म्हणायला सुरुवात केली.
एकदा, राधा, जी आता कॉलेजात गेली होती, मीराबाईंना पत्र लिहिलं: "आई, तुम्ही मला फक्त शिक्षण दिलं नाही, तर जगण्याची आशा दिली. मी आज जी काही आहे, ती तुमच्यामुळे." हे पत्र वाचताना मीराबाईंचे डोळे पाणावले, पण यावेळी ते आनंदाश्रू होते.
आज मीराबाई फक्त एका अनाथाश्रमापुरत्या मर्यादित नाहीत. त्यांनी पुण्यात आणि आसपासच्या गावांमध्ये अनेक अनाथ मुलांसाठी शाळा आणि प्रशिक्षण केंद्रं उभारली. त्या शेकडो मुलांच्या "आई" बनल्या आहेत. त्यांचं दुखः कधीच संपलं नाही, पण त्यांनी त्या दुखःाला आपल्या आयुष्याचा आधार बनवलं.
विनोद त्यांच्या या प्रवासात नेहमीच त्यांच्या पाठीशी उभे राहिले. एकदा त्यांनी मीराबाईंना म्हटलं, "तू फक्त तुझ्यासाठीच नव्हे, तर शेकडो मुलांसाठी सूरज बनली आहेस." मीराबाई फक्त हसल्या, पण त्यांच्या मनात एक समाधान होतं. त्यांचं आयुष्य आता निरर्थक नव्हतं.
मीराबाईंची कथा ही फक्त दुखः आणि पुनर्जननाची कथा नाही, तर प्रेम आणि समर्पणाची कथा आहे. ती सांगते, की अंधार कितीही गडद असला, तरी प्रेम आणि कर्तव्याच्या प्रकाशाने तो दूर करता येतो. मीराबाईंनी आपला सूरज गमावला, पण शेकडो मुलांच्या हसण्यात त्यांनी नवा प्रकाश शोधला.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा