एका शिकारीने शिकारीवर बाण सोडला. बाणावर सर्वात घातक विष लावलेले होते. पण लक्ष्य चुकले. हरणा ऐवजी एका फळे फुले असलेल्या झाडावर बाण लागला. झाडात विष पसरले. ते झाड सुकू लागले. त्यावर राहणारे सर्व पक्षी एक एक करून ते सोडून गेले. एक धर्माभिमानी पोपट अनेक वर्षे झाडाच्या पोकळीत राहत असे. पोपट झाड सोडून गेला नाही, पण आता तो बहुतेक वेळा झाडावरच राहतो. अन्न व पाणी न मिळाल्याने पोपटही सुकून जात होता. प्रकरण देवराज इंद्रापर्यंत पोहोचले. मरणार्या झाडासाठी प्राण देणारा पोपट पाहण्यासाठी इंद्र स्वतः तिथे आले. धर्माभिमानी पोपटाने त्याला प्रथमदर्शनी ओळखले.
इंद्र म्हणाला, हे बघ. या झाडाला ना पाने, ना फुले, ना फळे. आता पुन्हा हिरवे होईल असे कोण म्हणेल, झाड पुन्हा जगण्याची आशा नाही. जंगलात अशी अनेक झाडे आहेत, ज्यांचे मोठे पोकळे पानांनी झाकलेले आहेत. झाडेही फळे आणि फुलांनी भरलेली आहेत. तेथूनही तलाव जवळ आहे. तू या झाडावर काय करतोस, तिथे का जात नाहीस?
पोपट उत्तरला, देवराज, मी यावरच जन्मलो, यावरच वाढलो, त्याची गोड फळे खाल्ली. त्याने मला अनेक वेळा शत्रूंपासून वाचवले. मी त्याचा आनंद लुटला आहे. आज जर यावर वाईट वेळ आली तर मी माझ्या आनंदासाठी ते सोडू का? ज्याच्या सोबत मी सुख उपभोगतो, त्याच्या सोबत मी दु:खही भोगीन, यातच मी आनंदी आहे. तू देव असूनही मला असा वाईट सल्ला का देत आहेस? असे बोलून पोपटाने इंद्राचे बोलणे बंद केले.
पोपटाचे हे बोलणे ऐकून इंद्रदेव प्रसन्न झाले. म्हणाले, मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे, कोणताही वर माग.
पोपट म्हणाला, माझ्या या सुंदर झाडाला पूर्वीसारखे हिरवे कर. देवराजाने झाडाला फक्त अमृतच नाही तर त्यावर अमृताचा वर्षाव केला. झाडाला नवीन कोंब फुटले. ती पूर्वीसारखी हिरवीगार झाली, त्याला अनेक फळेही लागली. पोपट पुष्कळ दिवस त्यावर राहिला, मृत्यूनंतर देवलोकात गेला.
ही कथा युधिष्ठिराला सांगितल्यानंतर भीष्म म्हणाले, जो आपल्या आश्रयदात्याचे दु:ख आपले मानतो त्याचे कष्ट दूर करण्यासाठी देव स्वतः येतो. वाईट काळात माणूस भावनिकदृष्ट्या कमकुवत होतो. त्यावेळी जो त्याला आधार देतो त्याच्यासाठी तो आपला जीव पणाला लावतो.
📍तात्पर्य :
कोणाच्या सुखाचा सोबती बना वा न बना पण, दु:खाचा सोबती नक्कीच व्हा. ही धर्मनिती आहे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा