एका डॉक्टरला लोकांनी वेडा ठरवून मारलं... गुन्हा काय? तर त्याने जगाला फक्त 'हात धुवायला' सांगितलं होतं.🩸
(दोन मिनिटं देऊन वाचाच, अंगावर काटा येईल !)
ओपीडीमध्ये एका बाबांनी विचारलं, "डॉक्टर, हे सॅनिटायझर लावणं एवढं महत्त्वाचं असतं का? आता तर कोरोना पण नाहीये."
मी हसून म्हणालो, "काका, आज हे साधं वाटतंय. पण तुम्हाला माहित आहे का? हात धुवा असं सांगितल्यामुळे एका डॉक्टरला लोकांनी मारून टाकलं होतं."
बाबांच्या चेहऱ्यावर प्रश्नचिन्ह उभं राहिलं, "काय सांगताय डॉक्टर?"
मी त्यांना ती गोष्ट सांगायला सुरुवात केली...
हे प्रकरण आहे १८४७ सालचं. व्हिएन्ना शहरातलं.
तिथे इग्नाझ सेमेलवाईस (Ignaz Semmelweis) नावाचे एक तरुण डॉक्टर होते.
त्यांच्या हॉस्पिटलमध्ये दोन वॉर्ड होते.
१. एका वॉर्डमध्ये मोठे 'डॉक्टर्स' डिलिव्हरी करायचे.
२. दुसऱ्या वॉर्डमध्ये फक्त 'नर्सेस/दाई' होत्या.
आकडेवारी बघितली तर धक्कादायक सत्य समोर आलं -
डॉक्टरांच्या वॉर्डमध्ये बाळंतपणात आया वारण्याचं प्रमाण प्रचंड जास्त होतं.
आणि नर्सेसच्या वॉर्डमध्ये मात्र आया आणि बाळ सुरक्षित होते!
डॉक्टर असूनही पेशंट जास्त का दगावतायत? हे कोडं सेमेलवाईस यांना स्वस्थ बसू देईना.
त्यांनी बारकाईने निरीक्षण केलं आणि कारण सापडलं.
तेव्हा जगात कोणालाही 'बॅक्टेरिया/जंतू' माहित नव्हते.
हे बडे डॉक्टर्स आणि स्टुडंट्स सकाळी शवागरात 'Dead Bodies' ची तपासणी (Post-mortem) करायचे.
आणि त्यानंतर हात न धुता, तसेच कपडे झाडत थेट प्रसूती करायला यायचे!
त्यांच्या हातावरचे सूक्ष्म कण त्या मातेच्या शरीरात इन्फेक्शन पसरवत होते.
सेमेलवाईस यांनी लगेच एक कडक नियम काढला:
"प्रसूती वॉर्डमध्ये येण्याआधी प्रत्येकाने 'क्लोरिन'च्या पाण्यात हात धुतलेच पाहिजेत!"
काहींनी नाकात मुरडत का होईना, नियम पाळला.
आणि रिझल्ट? मृत्यूचं प्रमाण १८% वरून थेट १% वर आलं!
हे एक मोठं यश होतं.
पण...
माणसाचा 'Ego' (अहंकार) आडवा आला.
तिथल्या सिनियर डॉक्टरांचा इगो दुखावला गेला.
"आम्ही एवढे मोठे डॉक्टर्स, आमचे हात कधी घाणेरडे असू शकतात का? हा कालचा पोरगा आम्हाला शिकवणार?"
त्यांनी सेमेलवाईस यांचं ऐकलं नाही. उलट त्यांची खिल्ली उडवली. हॉस्पिटलमधून काढून टाकलं.
दुर्दैव बघा... ज्या माणसाने लाखो आयांचं कुंकू वाचवण्याचा मार्ग शोधला, त्याला लोकांनी 'वेडा' ठरवलं.
त्यांना मेंटल हॉस्पिटलमध्ये ॲडमिट केलं गेलं.
आणि तिथेच, मारहाण, इन्फेक्शनमुळे वयाच्या अवघ्या ४७ व्या वर्षी या डॉक्टराचा मृत्यू झाला.
आज जेव्हा मी किंवा तुम्ही सॅनिटायझर वापरतो...
तेव्हा नकळत आपण त्या डॉक्टरला आठवण आणि श्रद्धांजली देत असतो, ज्याने स्वच्छतेसाठी स्वतःचं आयुष्य पणाला लावलं.
म्हणूनच, हात धुणे ही फक्त 'सवय' नाही... ती स्वतःला आणि कुटुंबाला सुरक्षित ठेवण्याची पहिली पायरी आहे.
कधीकधी 'सत्य' पचवायला कडू असतं, पण तेच जीव वाचवतं. बरोबर ना?
तुमच्या ओळखीत असं कोणी आहे का, ज्याने फक्त 'इगो' (Ego) आडवा आल्यामुळे स्वतःचं किंवा दुसऱ्याचं नुकसान करून घेतलं? नाव न घेता तुमचा अनुभव थोडक्यात सांगा. 👇
ही माहिती जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत नक्की पोहोचवा. 🔄
(दोन मिनिटं देऊन वाचाच, अंगावर काटा येईल !)
ओपीडीमध्ये एका बाबांनी विचारलं, "डॉक्टर, हे सॅनिटायझर लावणं एवढं महत्त्वाचं असतं का? आता तर कोरोना पण नाहीये."
मी हसून म्हणालो, "काका, आज हे साधं वाटतंय. पण तुम्हाला माहित आहे का? हात धुवा असं सांगितल्यामुळे एका डॉक्टरला लोकांनी मारून टाकलं होतं."
बाबांच्या चेहऱ्यावर प्रश्नचिन्ह उभं राहिलं, "काय सांगताय डॉक्टर?"
मी त्यांना ती गोष्ट सांगायला सुरुवात केली...
हे प्रकरण आहे १८४७ सालचं. व्हिएन्ना शहरातलं.
तिथे इग्नाझ सेमेलवाईस (Ignaz Semmelweis) नावाचे एक तरुण डॉक्टर होते.
त्यांच्या हॉस्पिटलमध्ये दोन वॉर्ड होते.
१. एका वॉर्डमध्ये मोठे 'डॉक्टर्स' डिलिव्हरी करायचे.
२. दुसऱ्या वॉर्डमध्ये फक्त 'नर्सेस/दाई' होत्या.
आकडेवारी बघितली तर धक्कादायक सत्य समोर आलं -
डॉक्टरांच्या वॉर्डमध्ये बाळंतपणात आया वारण्याचं प्रमाण प्रचंड जास्त होतं.
आणि नर्सेसच्या वॉर्डमध्ये मात्र आया आणि बाळ सुरक्षित होते!
डॉक्टर असूनही पेशंट जास्त का दगावतायत? हे कोडं सेमेलवाईस यांना स्वस्थ बसू देईना.
त्यांनी बारकाईने निरीक्षण केलं आणि कारण सापडलं.
तेव्हा जगात कोणालाही 'बॅक्टेरिया/जंतू' माहित नव्हते.
हे बडे डॉक्टर्स आणि स्टुडंट्स सकाळी शवागरात 'Dead Bodies' ची तपासणी (Post-mortem) करायचे.
आणि त्यानंतर हात न धुता, तसेच कपडे झाडत थेट प्रसूती करायला यायचे!
त्यांच्या हातावरचे सूक्ष्म कण त्या मातेच्या शरीरात इन्फेक्शन पसरवत होते.
सेमेलवाईस यांनी लगेच एक कडक नियम काढला:
"प्रसूती वॉर्डमध्ये येण्याआधी प्रत्येकाने 'क्लोरिन'च्या पाण्यात हात धुतलेच पाहिजेत!"
काहींनी नाकात मुरडत का होईना, नियम पाळला.
आणि रिझल्ट? मृत्यूचं प्रमाण १८% वरून थेट १% वर आलं!
हे एक मोठं यश होतं.
पण...
माणसाचा 'Ego' (अहंकार) आडवा आला.
तिथल्या सिनियर डॉक्टरांचा इगो दुखावला गेला.
"आम्ही एवढे मोठे डॉक्टर्स, आमचे हात कधी घाणेरडे असू शकतात का? हा कालचा पोरगा आम्हाला शिकवणार?"
त्यांनी सेमेलवाईस यांचं ऐकलं नाही. उलट त्यांची खिल्ली उडवली. हॉस्पिटलमधून काढून टाकलं.
दुर्दैव बघा... ज्या माणसाने लाखो आयांचं कुंकू वाचवण्याचा मार्ग शोधला, त्याला लोकांनी 'वेडा' ठरवलं.
त्यांना मेंटल हॉस्पिटलमध्ये ॲडमिट केलं गेलं.
आणि तिथेच, मारहाण, इन्फेक्शनमुळे वयाच्या अवघ्या ४७ व्या वर्षी या डॉक्टराचा मृत्यू झाला.
आज जेव्हा मी किंवा तुम्ही सॅनिटायझर वापरतो...
तेव्हा नकळत आपण त्या डॉक्टरला आठवण आणि श्रद्धांजली देत असतो, ज्याने स्वच्छतेसाठी स्वतःचं आयुष्य पणाला लावलं.
म्हणूनच, हात धुणे ही फक्त 'सवय' नाही... ती स्वतःला आणि कुटुंबाला सुरक्षित ठेवण्याची पहिली पायरी आहे.
कधीकधी 'सत्य' पचवायला कडू असतं, पण तेच जीव वाचवतं. बरोबर ना?
तुमच्या ओळखीत असं कोणी आहे का, ज्याने फक्त 'इगो' (Ego) आडवा आल्यामुळे स्वतःचं किंवा दुसऱ्याचं नुकसान करून घेतलं? नाव न घेता तुमचा अनुभव थोडक्यात सांगा. 👇
ही माहिती जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत नक्की पोहोचवा. 🔄
डॉ. सुजित भरत पाटील,
बालरोगतज्ज्ञ, पुणे

कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा