अत्यंत खोल गेलेल्या आर्त आवाजात तो बोलला !
राऊंडवर आलेल्या शिकाऊ डॉक्टरांना तो आपल्या आयुष्याची भीक मागत होता. पण त्याची काहीतरी बोलत, तुला काहीच होणार नाही याची खोटी खोटी शाश्वती देत डॉक्टर त्याची समज काढत होते. नाही म्हणायला एक स्लाईन चालू होती, तीन चार मिनिटाला एखादा थेंब त्यातून वाहताना दिसत होता. नाकाला ऑक्सिजनचा मास्क लावलेला होता.
सगळं वातावरण पाहून मी स्वतःला आवरू शकत नव्हतो. स्टुलवर बसून खाली मान घालून कोणाला थांगपत्ता लागू ना देता आश्रू गाळत बसलो होतो.
... अख्खं त्सुनामी वादळ आज माझ्या समोरच्या बेडवर मरणासन्न अवस्थेत पडलं होतं ! हो वादळंच होतं ते ! 'मित्रांसाठी जीवाची बाजी लावणं शिकावं तर यांच्याकडून ... पक्याच्या भांडणात स्वतः पडून याने पोलीस इन्स्पेक्टरला ठोकलं होतं, भागामाय चे बुडीत दीड लाख रु एका दिवसात याने रंगनाथ मास्तर कडून वसूल केले होते, पोस्टात, तहसीलमध्ये, बँकेत, अन कितीतरी सरकारी ऑफिसमध्ये राडे घालून त्यांच्या मानगूटीत हात घालून करून घेतले होते !
रस्त्यावरून जातांना एखाद्यावर अन्याय होतांना याला दिसला की हा भिडलाच ! स्वतःच्या अंगावर भांडण घेत याने अनेक प्रकरणे मिटवली ! अन थोडीशी पोटात पडली तर हा कोणाच्या बापाचे ऐकत नसे, आजपर्यत आम्हा सर्व मित्रांसह आमचे मित्र, नातेवाईक, शेजारी यांची क्लिष्ट प्रकरणे यानेच सोडवली होती !! त्याच्या अंगावरील अनेक जखमांचे व्रण याचे साक्षीदार होते. अशाच स्वभावामुळे त्याला एका फायनान्स कंपनीत रिकव्हरी मॅनेजर ची पोस्ट भेटली, चांगला पगार, वरकमाई अन सेटलमेंट मध्ये मिळणारे पैसे अन त्यामुळे हा रोज पार्ट्या करून दारूच्या आहारी गेला होता अन आज त्याच्या किडन्या अन लिव्हर खराब झाल्याने शेवटच्या घटका मोजत होता.....!'
वार्डमध्ये तीन चार पेशंट होते, स्मशान शांतता होती, सरकारी दवाखाना असल्याने शिकाऊ डॉक्टर अधूनमधून टोळक्याने येत अन पेशंटच्या बेड ला अडकवलेला पॅड पाहून काहीतरी इंग्रजीमधून चर्चा करून जात....
सर्व संपले होते...... उरली होती फक्त चर्चा ! डॉक्टरांनी तीन दिवसांपूर्वीच याला घरी घेऊन जायला सांगितले होते, पण मृत्यूशीपण शेवटच्या क्षणापर्यंत लढण्याचा जणू त्याने निर्धार केला होता ! तीन दिवसांपासून पाण्याचा एकही थेंब त्याच्या पोटात नव्हता पण तो हार मानायला तयार नव्हता ! आपल्या नावाप्रमाणेच तो खरोखरच एक महान लढवय्या म्हणून जगला होता, या तुफानाचे, झंजावाताचे नाव होते सिकंदर !!
माझ्याकडे बघून तो हसला. काहीतरी बोलायचं होतं त्याला, मी माझा कान त्याच्या तोंडाजवळ नेला, " छोट्या घशाला कोरड पडलीय रे !"
त्याने तीन दिवसांपासून पाण्याचा थेंब पण घेतला नव्हता हे माहित असूनही मी रोज नारळपाणी आणायच्या सवयीने आज पण नारळपाणी आणले होते.
"नारळपाणी देऊ का ?" मी.
"दे !" सिकंदर
जगजेत्या सिकंदरने साध्या सैनिकाला पाणी मागावे अन त्या सैनिकांचा उर आनंदाने फुटून जावा अशी अनुभूती मी अनुभवत होतो !
हॅण्डलने बेडचा अर्धा भाग वर केला अन नारळपाणी हातात धरून त्याच्या तोंडाजवळ नेले, त्याने झटक्यात संपूर्ण नारळपाणी पिऊन संपवले होते !! एक नर्स, मी अन त्याचे नातेवाईक डोळे फाडून त्याच्याकडे पहात होतो !
पिऊन झाल्यावर त्याने क्षणभर डोळे मिटले, पुन्हा डोळे उघडून, " छोट्या, माझ्या चिऊच्या गॅदरिंग पर्यन्त जगेल का रे मी ?"
त्याचा हातात हात घेऊन माझ्या डोक्याला लावत मी त्याला त्याच्याकडे न बघत बोललो, "हो रे ! तिचे लग्न पण तूच करणार आहेस !"
पुन्हा हसला, "छोट्या काहीतरी कर, तुझ्या आयुष्यातले काही दिवस दे मला ! ......मला जगलंच पाहिजे ! चिऊ ची गॅदरिंग याच डोळ्यांनी बघितल्याशिवाय मला मरण येणार नाही !"
आताच पुसून कोरडे केलेले डोळे पुन्हा अश्रू गाळत होते. त्याला पुरेपूर कल्पना होती की त्याचा खेळ संपलेला आहे. पण त्याचं जगण्याचं एकमेव कारण होतं ते म्हणजे त्याची चिऊ !
चिऊ त्याची नऊ वर्षाची मुलगी ! खूप गोड, सालस, चुणचुणीत अन हुशार ! तिचे गायन अन नृत्य अप्रतिम होते अन याच कारणाने तिचे तीन कार्यक्रम गॅदरिंग मध्ये बसवले होते, अगदी सिकंदरला डॉक्टर घरी घेऊन जा म्हणाले त्या दिवशी ती, "बाबा, लवकर बरं व्हा ! माझ्या गॅदरिंग ला यायचं म्हणजे यायचं ! प्रॉमिस करा !!" या तिच्या प्रेमाच्या आग्रहामुळे त्याचा सर्व जीव इथेच अडकला होता ! म्हणूनच तो आजही तग धरून जगण्याची धडपड करत होता !
मनाने खंबीर होता, जगण्याची जबरदस्त इच्छा होती पण शरीर साथ देत नव्हते.
त्याला थोडासा डोळा लागला, मी उठलो तडक मुख्य डॉक्टरच्या केबिनकडे निघालो, डॉक्टर ओळखीचे होते, आत गेलो, "साहेब, काहीही करून त्याला महिनाभर जगवा !" मी दोन्ही हात जोडून त्यांना विनंती केली.
"हे बघ राजा, मी डॉक्टर आहे, देव नाही ! त्याच्या फक्त किडन्या गेल्या असत्या तर आपण एखादा डोनर उभा करून एका किडणीवर त्याला जिवंत ठेवले असते, पण लिव्हर चं काय करणार ?? तो आतापर्यंत जिवंत आहे याचीच मला कमाल वाटतेय ! आजपर्यंतच्या माझ्या प्रॅक्टिस मध्ये मी असा मनाने जिद्दी अन खंबीर पेशंट पहिला नाही !" डॉक्टर बोलले.
"आता काहीच शक्य नाही का मग ??" सर्व ऐकून पण माझा एक भाबडा प्रश्न !
"केवळ अशक्य !" डॉक्टरांच्या बोलण्यात निश्चितपणा जाणवत होता !
मी खुर्चीतून उठलो, बाहेर जाऊ लागलो तितक्यात डॉक्टरांच्या केबिनमध्ये लावलेल्या एका पोस्टरकडे लक्ष गेले ! अचानक मनात एक वीज चमकून एक विचार उत्पत्तीत झाला ! त्या पोस्टरचा फोटो घेतला, त्याबद्दल सखोल चौकशी करण्यासाठी डॉक्टरांना काही प्रश्न विचारले अन दुःखात सुद्धा एक आनंदाची नजर शोधत बाहेर पडलो. आवश्यक त्या सर्व चौकश्या आता संपल्या होत्या मी एका वेगळ्याच उत्साहात होतो, पण त्यापेक्षा जास्त दुःखात !!
जड अंतःकरणाने मी सिकंदरच्या वार्ड जवळ आलो, तो शांतपणे झोपला होता, त्याची आई अन पत्नी बाजूलाच खाली बसलेल्या होत्या अगदी खिन्न मनाने ! स्टुलवर बसून त्याचा हात हाती घेतला, डोळे बंद असताना सुद्धा तो बोलला, "छोट्या, कर ना रे काहीतरी ! तूच काहीतरी करू शकतोस !"
"सिकंदर एक पर्याय आहे, चिऊची गॅदरिंग तू याच डोळ्याने पाहू शकशील ! चिऊची गॅदरिंगला अजून महिना बाकी आहे, पण तू ........तू...." माझ्या डोळ्यात अश्रूंची गर्दी झाली होती अन कंठ दाटून आला होता पुढचे बोलणे अशक्य होते ....!!!
"अन मी जगू शकणार नाही महिनाभर हेच ना .......!" त्याने माझ्या तोंडचे वाक्य पूर्ण केले !
लहान लेकरासारखा मी ढसा ढसा रडत होतो ! त्याची आई अन पत्नी सुद्धा तोंडाला पदर लावून रडत होते ! पुस्तकात वाचलेले धीरगंभीर वातावरण मी प्रत्यक्षात अनुभवत होतो !
"...ते सोड , पर्याय काय तो सांग रे, छोट्या !!" सर्व दुःखांचा आवंढा गिळत नव्या आशेच्या किरणाकडे तो वळला !
"तुला याच डोळ्याने चिऊची गॅदरिंग पहायची आहे ना ? मग तू 'नेत्रदान' केलेस तर याच डोळ्याने चिऊची गॅदरिंग पाहू शकशील !" त्याच्या खोबणीतील खोल गेलेल्या डोळ्यांकडे पाहत मी बोललो.
.......क्षणभर त्याने डोळे मिटले, त्याच्या चेहऱ्यावर एक विलक्षण तेज पसरले होते, पांढरा पडलेला चेहरा ढगाआडून बाहेर पडणाऱ्या चंद्रासमान उजळत होता, त्याने डोळे उघडले, दिव्याची काजळी झटकावी अन त्याची ज्योत अधिक प्रखरतेने प्रज्वलीत व्हावी तशी त्याच्या डोळ्यात एक चमक दिसत होती.
" वा ! छोट्या, मी भाग्यवान आहे की तुझ्यासारखा मित्र माझ्या पाठीशी आहे !....
सर्व कागदपत्रांची पूर्तता करून घे लगेच. माझ्याकडे वेळ कमी आहे रे !" एकदम स्फुरण आल्यासारखं तो बोलला.
मी ताबडतोब हातातली गुंडाळी केलेल्या कागदाची घडी उघडली अन त्याच्यासमोर धरत खिशातील पेन काढला. मी जिकडे इशारा करेल तिकडे त्याने स्वाक्षरी केली. अगदी संतोषाने तो म्हणाला, " आता मला काही चिंता नाही ! सर्व व्यवस्थित पार पाड अन हे बघ, गदरिंगच्या वेळी माझ्या डोळ्यांशेजारी तू बस अन सांग त्या 'डोळ्यांना' ती स्टेजवर गॉड मुलगी छान छान नाचतेय ती तुझीच चिऊ आहे !"
त्याचे दोन्ही हात हातात घेवुन मी घट्ट पकडले अन माझ्या कपाळावर लावले. एकमेकांना शपथ देण्याची आमची हि जुनी पद्धत होती !
त्याचे दोन्ही हात मोकळे केले अन वार्डमधून बाहेर पडलो, एकटाच रडत रडत हातात ती कागदे घेऊन पळत सुटलो ...!!
सर्व कागदपत्रांची पूर्तता करून 'आय बँक' ने दिलेल्या कार्ड अन सुचनापत्रकाची घडी करून खिशात टाकली, तितक्यात फोन वाजला !
............ जे अपेक्षित होते तेच झाले ! सिकंदरने शेवटचा श्वास घेतला होता !
........धावत धावत त्याचा वार्ड गाठला, त्याची आई अन पत्नी धायमोकळून रडत होते. आता मात्र मला पुढील कामगिरी पार पडायची होती म्हणून मी माझ्या अश्रूंना बांध घालत अगोदर पंखा बंद केला, ओल्या कापसाने त्याचे डोळे भिजवून त्याच्या डोक्याखाली दोन उश्या दिल्या खिशातून मोबाईल काढून कार्डवर दिलेल्या नंबरवर फोन लावला ! अवघ्या दहा मिनिटात डॉक्टर हजर झाले. सर्वांना बाहेर जाण्यास सांगून त्यांनी आम्हाला अर्धा तास बाहेर ठेवले अन बंद डब्यात त्याचे डोळे घेऊन निघाले !
सिकंदर ला घरी नेले, मी अन माझा एक मित्र त्याचे मृत्यूप्रमाणपत्र व इतर गोष्टींची पूर्तता करून घरी पोहचलो, त्याचे अंत्यसंस्कार झाले !
....सिकंदरचे नेत्र कोणाला दिले हे गुप्त ठेवण्याची पॉलिसी त्या 'आय बँक' ची होती पण काही चिरीमिरी देऊन 'मराठवाड्यात प्रसिद्ध अंध गायिका 'आम्रपाली' हिस ते देण्यात आले असे आम्हाला खात्रीलायक कळले अन त्यांचा पत्ता पण कळला !'
पंधरा दिवस गेले ....सर्व गोष्टीवर आमचे लक्ष होतेच !
तिची पट्टि आज काढणार होते ! आम्ही तिथे गेलो ! प्रथम तिच्या वडिलांची अन तिची दृष्टी आल्यावर दुसऱ्या दिवशी तिची भेट घेऊन तिला सर्व सविस्तर वृत्तांत सांगितला !
प्रथमच तिच्या म्हणजेच सिकंदरच्या डोळ्यातून अश्रू ओघळले ! तिच्याकडून गॅदरिंग ला येण्याचे वचन घेऊन आम्ही परतलो !
गॅदरिंग चा दिवस आला, चिऊ ला सिकंदरच्या अंत्यसंस्कारादिवशी तिच्या मामाकडे ठेवून 'पप्पा अजून दवाखान्यात आहे' असे तिला समजावून सांगण्यात सर्व नातेवाईक अन आम्ही यशस्वी झालो होतो. गदरिंगला 'आम्रपाली' नियोजित वेळेत आली होती, तिचे समाजात एक वेगळे वलय होते, चिऊ विचारत होती की पप्पा कुठे आहेत ? तिला 'येताहेत' सांगत सर्वजण तिची समजूत काढत होते !
कार्यक्रम सुरु झाला, आयोजकांनी सर्वप्रथम चिऊचे स्वागत गीत घेतले ! आम्रपालीच्या डोळ्यात अश्रू उभे राहिले ! मी तिच्या शेजारीच बसलो होतो, तिने मला विचारले, ' हि चिऊ आहे का ?' तिच्या डोळ्यांनी चिऊला ओळखले होते , मी मान डोलावली, तिने डोळे पुसले.
आयोजकांनी आम्रपाली येथे उपस्थित आहे कळल्यावर अचानक तिचे नाव व्यासपीठावरून पुकारले अन रंगमंचावर येण्याची विनंती केली. आम्रपाली गेली, रंगमंचावर जाताक्षणीच तिने चिऊला आपल्या हातांनी उचलले अन छातीशी घट्ट कवटाळले. तिचे पटापट पापे घेतले अन डोळ्यातून वाहणारे अश्रू पुसत तिने माईकचा ताबा घेतला.
"आज माझ्या डोळ्यातली ज्योती माझ्या ह्या चिमुकल्या चिऊची देण आहे, आज जग किती सुंदर आहे हे मी फक्त चिऊमुळे पाहू शकत आहे ! जोपर्यंत माझ्या श्वासात श्वास आहे तो पर्यंत चिऊ माझ्या नजरेसमोरच राहील याची मी ग्वाही देते .........!" माझ्या अन सिकंदरच्या जे मनात होतं ते कार्य तडीस गेलं होतं, ती पुढे काय बोलते किंवा गाते याच्याशी मला काही देणेघेणे नव्हते....... पाण्याने भरलेले डोळे पुसत मी रंगमंदिराच्या पायऱ्या उतरत होतो ..........
बाहेर येऊन आकाशाकडे एक नजर टाकली....
'सिकंदर हात उंचावून प्रसन्न चेहऱ्याने माझे आभार मानत असल्याचा मला भास झाला ...!'
त्याच क्षणी मी पण मनोमनी नेत्रदान व देहदानाचा संकल्प सोडला .....!!!!!!
लेखक: शरद चंद्रजी औरंगाबाद
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा