ती पहाटेची वेळ... सुमारे पाच वाजता सगळी गल्ली अजूनही गाढ झोपेत असायची आणि मी मात्र माझ्या घराच्या गॅलरीत फेरफटका मारत असायची.
पेपरवाला द्देखील याच वेळेला सायकलच्या घंटीबरोबर माझ्या दारासमोरून जायचा, आणि दरवेळी म्हणायचा,
“नमस्कार मॅडम !”
हळूहळू वेळ बदलत गेली आणि माझी दिनचर्याही.
आता मी सकाळी सातला उठू लागले.
कदाचित काही दिवस मी त्याला न दिसल्याने चकित झाला असेल.
एक रविवार, तो सकाळी नऊ वाजता माझ्या घरी आला. चेहऱ्यावर काळजी होती, पण बोलण्यात आदर.
"मॅडम," त्याने हात जोडत सांगितले,
"एक गोष्ट सांगू का?"
मी हसून म्हटले,
"नक्की, बोला."
तो म्हणाला,
"तुम्ही सकाळी लवकर उठणं का बंद केलंत?
मी रोज गांधी मार्गावरून सर्वात आधी तुमच्यासाठी पेपर उचलतो आणि विचार करतो, 'मॅडम वाट पाहत असतील'.
म्हणून सर्वात आधी तुमचंच घर गाठतो."
मी थोडीशी आश्चर्यचकित झाले:
"तू एवढ्या लांबून येतोस?"
"हो मॅडम, तिथूनच वितरण सुरू होतं."
"मग तू झोपेतून किती वाजता उठतोस?"
"अडीच वाजता. सव्वा तीनपर्यंत तिथे पोचतो.
सातपर्यंत सर्व पेपर वाटून घरी जातो, थोडा वेळ झोपतो आणि मग दहाला दुसऱ्या कामावर निघतो...
मॅडम! मुलं मोठी करायची आहेत, शिकवायचं आहे... करावंच लागतं."
त्याचं समर्पण ऐकून मी निशब्द झाले.
फक्त एवढंच म्हणू शकले,
"ठीक आहे, मी तुझी गोष्ट लक्षात ठेवीन."
काही वर्षे लोटली...
पंधरा वर्षांनंतर, तो पुन्हा एके सकाळी माझ्या घरी आला.
हातात एक सुंदर आमंत्रणपत्रिका होती.
"मॅडम! मुलीचं लग्न आहे... सगळ्यांसह जरूर या."
मी कार्ड पाहिलं...
एक डॉक्टर मुलगी, एक डॉक्टर जावई.
आश्चर्याने विचारलं,
"तुझी मुलगी?"
तो हसला, आणि म्हणाला:
"काय बोलताय मॅडम! हो, माझीच मुलगी. तीने एमबीबीएस केलंय. आणि जावईही एमडी आहे.
आणि मुलगा? तो इंजिनीअरिंगच्या शेवटच्या वर्षात आहे."
त्याचा साधेपणा आणि यश बघून काही क्षण मी स्तब्ध झाले.
"आता निघतो, मॅडम … अजून खूप कार्डं वाटायची आहेत."
तो गेला...
पण माझ्या मनात एक वेगळंच भावचक्र सुरू झालं होतं.
---
दोन वर्षांनंतर तो पुन्हा भेटला.
"मुलगा आता जर्मनीमध्ये काम करतोय," असं अभिमानाने सांगितलं.
मी थोडं कुतूहलाने विचारलं,
"इतक्या मर्यादित उत्पन्नात हे सगळं कसं शक्य झालं?"
तो सौम्य हसला आणि म्हणाला:
"मॅडम! पेपर वाटण्याबरोबरच इतरही काहीतरी करत राहिलो.
सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे खर्चावर काटकसर.
जे स्वस्त, जे हंगामातलं.. तेच खात होतो.
कधी कधी फक्त दोडका, भोपळा, वांगी..."
थोडा थांबला, मग हळूच म्हणाला:
"एक दिवस मुलगा ताट पाहून रडला. म्हणाला,
‘रोज हीच कोरडी भाजी ! दुसऱ्यांच्या घरात काय काय बनतंय बघा.’
मी त्याच्याजवळ गेलो, त्याचे अश्रू पुसले आणि म्हटलं,
‘बाळा, आधी स्वतःचं ताट पाहा. दुसऱ्यांची ताटे पाहशील, तर स्वतःचंही हरवून बसशील.
ही कोरडी भाजी नाहीये, या ताटात मी तुझं भविष्य वाढतोय. त्याचा अपमान करू नकोस.’
तो माझ्या डोळ्यांत पाहत राहिला, हसला... आणि चुपचाप सगळं खाल्लं.
त्या दिवसानंतर त्याने कधीही तक्रार केली नाही."
---
आज, ही आठवण शब्दांमध्ये उतरवत असताना, माझं मन विचारात गुंतून जातं...
आजकालची मुलं, आपल्या पालकांची परिस्थिती न समजता, ती प्रत्येक गोष्ट मागतात जी दुसऱ्यांकडे असते.
कोण त्यांना समजावेल, की कधी कधी कोरड्या ताटातही पूर्ण भविष्य वाढलेलं असतं...
फक्त डोळ्यांत पाहण्याची दृष्टी लागते...!
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा