शनिवार, ८ मार्च, २०२५

1776. प्रेरणेचा प्रवाह

     अंडी घालण्यासाठी एका उंच पर्वताच्या माथ्यावर जातो.  ही जोडी तिथे अंडी घालते आणि मादी त्यांना उबवते.  एके दिवशी मुले अंडी फोडतात आणि बाहेर येतात.  दुसऱ्या दिवशी सर्व बाळे घरट्यातून बाहेर येतात आणि खाली पडतात.  एका दिवसाची बाळे हजारो फूट उंचीवरून पडतात.  यावेळी नर आणि मादी दोघेही हे सर्व शांतपणे पाहण्याशिवाय काहीही करू शकत नाहीत; ते फक्त दगडांशी आदळल्यानंतर बाळांना खाली पडताना पाहत राहतात.  काही जण वरती एकमेकांशी आदळून मरतात, तर काही जण खाली पडून मरतात.  त्यांच्यापैकी काही असे आहेत जे एक-दोनदा टक्कर दिल्यानंतर त्यांच्या पंखांवर जोर लावतात आणि जमिनीवर पोहोचण्यापूर्वी पंख फडफडवून स्वतःला थांबवतात. फक्त तेच टिकतात. वाचलेल्यांची संख्या दहा पैकी जास्तीत जास्त दोन आहे. आता त्या पक्ष्याचा जीवन संघर्ष पहा !  जन्मानंतर, त्यांच्या दहापैकी आठ मुले त्यांच्या समोर अपघातात मरतात, परंतु वीस टक्के जगण्याचा दर असूनही त्यांची प्रजाती लाखो वर्षांपासून टिकून आहे. याला म्हणतात संघर्ष हे आणखी एक मनोरंजक उदाहरण आहे.  संशोधनातून असे दिसून आले आहे की जंगलाचा राजा म्हणून ओळखला जाणारा सिंह शिकारीसाठी केलेल्या ७५% हल्ल्यांमध्ये अपयशी ठरतो.  म्हणजे तो १०० पैकी ७५ वेळा नापास होतो.  आता तुमच्या आयुष्याची तुलना याच्याशी करा, आपण ७५% अपयश सहन करू शकतो का?  नाही !  इतके अपयश माणसाला नैराश्यात ढकलते पण सिंह कधीच नैराश्यात जात नाही.  तो फक्त २५% गुणांसह जंगलाचा राजा आहे. या घटनेकडे दुसऱ्या कोनातून पहा!  सिंह त्याच्या ७५% हल्ल्यांमध्ये अपयशी ठरतो, याचा अर्थ असा की हरीण ७५% हल्ल्यांमध्ये स्वतःला वाचवते.  जंगलातील सर्वात निष्पाप प्राणी सिंहासारख्या क्रूर आणि शक्तिशाली शत्रूला वारंवार पराभूत करतो आणि म्हणूनच तो लाखो वर्षांपासून जिवंत आहे.  त्याचा शत्रू फक्त सिंहच नाही तर वाघ, चित्ता, बिबट्या इत्यादी प्राण्यांव्यतिरिक्त, माणूस देखील त्याचा शत्रू आहे आणि प्रत्येकजण त्याला मारू इच्छितो.  तरीही, तो राहतो. तो कसा जगतोय, कारण त्याला जगायचे आहे.  दररोज हरणांचा कळप त्यांच्या काही साथीदारांना त्यांच्या डोळ्यासमोर मारताना पाहतो, पण ते हार मानत नाहीत.  तो दुःखी कविता लिहित नाही, किंवा तो हरणांबद्दल रडत नाही.  ते नैराश्यात जात नाहीत, पण ते लढणे थांबवत नाहीत.  त्यांना आयुष्यात एक क्षणही माणसांप्रमाणे ब्लँकेटखाली झोपण्याची संधी मिळत नाही; उलट ते प्रत्येक क्षणी मृत्यूशी झुंजत असतात.  हा संघर्ष त्यांचे रक्षण करत आहे. जंगलात मुक्तपणे राहणाऱ्या प्रत्येक प्राण्याचे जीवन आजच्या मानवांच्या जीवनापेक्षा हजार पटीने कठीण आणि संघर्षाने भरलेले आहे.  मानवांना फक्त अधिक पैसे कमवण्यासाठी संघर्ष करावा लागतो, परंतु उर्वरित प्रजाती जगण्यासाठी संघर्ष करतात. तरीही ते आनंदाने जगत आहेत तर आपल्यापैकी बहुतेक जण आपल्या परिस्थितीवर असंतोषाने रडत आहेत. चांगल्या स्थितीत राहणारा एक माणूस त्याच्या आलिशान खोलीत बसतो आणि त्याच्या जातीसाठी किंवा समुदायासाठी व्हॉट्सअॅपवर संदेश सोडतो की "आपण संपुष्टात येऊ".  आणि त्याच्यासारखा दुसरा श्रीमंत माणूस लगेच ते खरे म्हणून स्वीकारतो आणि त्यावर रडणारा इमोजी लावतो.  दोघांनाही वाटते की हा एक संघर्ष आहे.  त्यांना हे समजत नाही की हा संघर्ष नाही तर नैराश्य आहे; मानवांना अजूनही प्राण्यांकडून खूप काही शिकण्याची गरज आहे.

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

2700. अंधा कानून

 गंगवानी रियल्टर्स’च्या बांद्र्यातल्या नव्या टॉवरची आज वास्तुशांत होती. जितेंद्र गंगवानीनं व्यक्तिशः फोन करून आग्रहाचं निमंत्रण दिल्यानं मला...