अन्न खाल्ल्यानंतर, अन्न पोटात पचेल की कुजेल हे जाणून घेणे खूप महत्वाचे आहे. आम्ही रोटी खाल्ली, आम्ही डाळ खाल्ली, आम्ही भाज्या खाल्ल्या, आम्ही दही खाल्ले, लस्सी प्यायलो, दूध, दही, ताक, लस्सी, फळे इत्यादी, आम्ही हे सर्व अन्न म्हणून खाल्ले. हे सर्व आपल्याला ऊर्जा देते आणि पोट ती ऊर्जा पुढे हस्तांतरित करते.
पोटात एक लहान जागा असते, ज्याला आपण हिंदीत "पोट" म्हणतो. त्याचे संस्कृत नाव "जठार" आहे. ते एका पिशवीसारखे आहे. हे पोट आपल्या शरीरात सर्वात महत्वाचे आहे, कारण सर्व अन्न प्रथम त्यात येते. हे खूप लहान ठिकाण आहे. आपण जे काही खातो ते सर्व या पोटात जाते. पोटात जळणाऱ्या आगीला जठरासंबंधी आग म्हणतात.
ही जठराची आग म्हणजे पोटात जळणारी आग. आपण अन्न खाल्ल्याबरोबर पोटातील आग पेटते. हे आपोआप होते, आपण ब्रेडचा पहिला तुकडा तोंडात घालताच, पोटाची आग पेटते. अन्न पचत असताना ही आग जळत राहते. आता, जेवण झाल्यावर लगेच, आम्ही घोटभर पाणी प्यायलो आणि भरपूर थंड पाणी प्यायलो. आता जळत असलेली आग (जठराची आग) विझली होती. जर आग विझवली तर पचन प्रक्रिया थांबते.
आता आपण नेहमी लक्षात ठेवले पाहिजे की जेव्हा अन्न पोटात जाते तेव्हा पोटात फक्त दोनच क्रिया होतात; एक क्रिया ज्याला आपण पचन म्हणतो आणि दुसरी क्रिया म्हणजे कुजणे.
आयुर्वेदानुसार जर आग जळली तर अन्न पचते, जर अन्न पचले तर त्यातून रस तयार होतो. त्या रसापासून मांस, मज्जा, रक्त, वीर्य, हाडे, मल, मूत्र आणि हाडे तयार होतील आणि शेवटी चरबी तयार होईल. हे तेव्हाच होईल जेव्हा अन्न पचेल. अन्न कुजल्यावर तयार होणारे पहिले विष म्हणजे युरिक अॅसिड. युरिक अॅसिड वाढल्याने गुडघे, खांदे आणि कंबर दुखतात. जेव्हा अन्न कुजते तेव्हा युरिक अॅसिडसारखे आणखी एक विष तयार होते ज्याला आपण एलडीएल (वाईट कोलेस्ट्रॉल) म्हणतो. खराब कोलेस्टेरॉल वाढल्यामुळे रक्तदाब (बीपी) वाढतो. हे सर्व आजार अन्न पचत नाही तर कुजते तेव्हा होतात.
अन्न पचल्यावर कोणत्याही प्रकारचे विष तयार होत नाही. अन्न पचल्यावर जे तयार होते ते म्हणजे मांस, मज्जा, रक्त, वीर्य, हाडे, मल, मूत्र, हाडे आणि जेव्हा अन्न पचत नाही तेव्हा युरिक अॅसिड, कोलेस्टेरॉल, एलडीएल, व्हीएलडीएल तयार होतात आणि हे आपले शरीर रोगांचे घर बनवतात. जेव्हा पोटात तयार होणारे हे विष वाढते आणि रक्तात प्रवेश करते, तेव्हा रक्त हृदयाच्या धमन्यांमधून जाऊ शकत नाही आणि दररोज रक्तात जाणारा थोडासा कचरा जमा होत राहतो आणि एके दिवशी ते रक्तवाहिन्या ब्लॉक करते. यामुळेच हृदयविकाराचा झटका येतो.
म्हणून, आपण जे काही खात आहोत ते योग्यरित्या पचले पाहिजे याकडे आपण लक्ष दिले पाहिजे, यासाठी पोटातील अग्नी (जठराग्नी) योग्यरित्या प्रज्वलित केला पाहिजे, कारण अग्नीशिवाय अन्न पचत नाही आणि अन्न शिजत नाही. महत्त्वाचे म्हणजे अन्न खाणे नाही तर ते पचवणे. आपण काय खाल्ले आणि किती खाल्ले हे महत्त्वाचे नाही. वाग्भट्टजींनी अन्नाचे योग्य पचन कसे होते याचे सूत्र दिले आहे.
"भोजनते विषम वारी" (जेवण खाल्ल्यानंतर लगेच पाणी पिणे हे विष पिण्यासारखे आहे). म्हणून, जेवणानंतर लगेच पाणी कधीही पिऊ नये. जेव्हा आपण अन्न खातो तेव्हा जठरासंबंधी अग्निद्वारे सर्वकाही एकमेकांमध्ये मिसळते आणि नंतर अन्न पेस्टमध्ये बदलते. पेस्टमध्ये रूपांतरित होण्याची प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी एक तास ४८ मिनिटे लागतात. त्यानंतर पोटाची आग कमी होते. ते विझत नाही, पण खूप हळू होते. पेस्ट बनवल्यानंतर, शरीरात रस तयार होण्याची प्रक्रिया सुरू होते, त्यानंतर आपल्या शरीराला पाण्याची आवश्यकता असते.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा