शुक्रवार, १ डिसेंबर, २०२३

720. ट्रोलिंगचा प्रत्येक घाव...

 तो : अक्षय तू माझ्या लहान भावासारखा असल्याने.. 
मी : काय?
तो : हक्काने मी तुला अरेतुरे करू शकतो ना?
मी : हो. अजिबात हरकत नाही. 
तो : थँक यु.
मी : वेलकम. 
तो : परवाच तुझी ती पोस्ट वाचली. 
मी : कोणती?
तो : आक्षेपार्ह कमेंट करणाऱ्या मुलाची. 
मी : आई आणि मुलगा संवाद. 
तो : हो.  
मी : मग?
तो : आणि त्यानंतर.. 
मी : त्यानंतर काय?
तो : त्यानंतर लगेचच ती बातमी वाचण्यात आली. 
मी : कोणती?
तो : उज्जैनमधील अल्पवयीन मुलाच्या आत्महत्येची.  
मी : ट्रोलिंगला कंटाळून इन्फ्लुएन्सरची आत्महत्या. 
तो : हो.  
मी : त्याचं काय?
तो : त्यासंबंधी माझा अनुभव शेअर करायचा आहे. 
मी : ओके. 
तो : सुरुवातीला थोडक्यात माझा परिचय देऊ?
मी : चालेल. 
तो : मी ४० वर्षांचा असून, पेशाने व्यावसायिक आहे. 
मी : ओके.  
तो : माझी बायकोही मला व्यवसायात मदत करते. 
मी : कसला व्यवसाय?
तो : आमचं प्लायवूड शॉप आहे.  
मी : ओके. 
तो : माझा मुलगा १५ वर्षांचा असून तो नववीत शिकतोय.   
मी : वेल सेटल फॅमिली.   
तो : तुझे लेख वाचून मला एक समजलं.  
मी : कसली?
तो : मुलांना चांगल्या शाळेत ॲडमिशन देणं, त्यांचे लाड करणं आणि त्यांना कपडालत्ता पुरवणं एवढं पुरेसं नाही.    
मी : मग?
तो : मुलांच्या मानसिक आरोग्याची काळजीही तेवढीच आवश्यक. 
मी : १००%
तो : माझा मुलगा स्पेशल आणि गॉड गिफ्टेड आहे. 
मी : म्हणजे?
तो : स्पेशल कारण तो बोबडं बोलतो आणि गॉड गिफ्टेड..  
मी : कारण?
तो : तो कोणतंही गाणं ऐकलं की, त्या गाण्याच्या चालीवर माऊथ ऑर्गन वाजवतो. 
मी : कमाल.. 
तो : वयाच्या दहाव्या वर्षापासून तो वेगवेगळे इंस्ट्रुमेन्ट वाजवत असल्याने..  
मी : असल्याने?
तो : आम्हीही त्याला वाढदिवसाला नवनवीन वाद्य गिफ्ट करत आलो. 
मी : क्या बात! 
तो : त्याच्या त्या कौशल्यामुळे सगळीकडे त्याचं कौतुक व्हायचं.  
मी : व्वा!
तो : त्याच्या रूममध्ये एक कपाट तर ट्रॉफीजनी भरलं आहे. 
मी : ग्रेट. 
तो : सर्वकाही सुरळीत सुरु असताना मागच्या वर्षी अचानक..   
मी : काय झालं?
तो : आम्ही नवराबायको दोघे शॉपमधून घरी आलो आणि.. 
मी : आणि काय?
तो : डोळ्यांसमोरचा प्रकार पाहून आम्हाला घाम फुटला. 
मी : का?
तो : माझ्या मुलाने रागाच्या भरात गिटार आणि इतर वाद्य तोडून टाकली होती. 
मी : काय?
तो : माऊथ ऑर्गन तर त्याने डंबेलने अक्षरशः ठेचला होता.  
मी : बाप रे.. 
तो : त्यावेळी माझे आईवडील घरी असल्याने आम्ही त्यांच्याकडे चौकशी केली.   
मी : मग?
तो : तर त्यांनाही काही ठाऊक नव्हतं.  
मी : अरे.. 
तो : मी मुलाला जवळ घेऊन, त्याच्या रागाचं कारण जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.   
मी : मग?
तो : तर तो तोंड झोडून घेत फक्त रडत राहिला. 
मी : च्यामारी. 
तो : अक्षय मला तेव्हा जाणीव झाली. 
मी : कसली?
तो : घडलेला हा प्रकार साधारण नाही. 
मी : का बरं? 
तो : कारण माझ्या मुलाला मी यापूर्वी एवढ्या रागात कधीच पाहिलं नव्हतं. 
मी : मग कारण काय?
तो : तेच मला शोधायचं होतं.  
मी : काय केलं?
तो : आठवडाभर तर मी त्याच्या शाळेत आणि शेजारी पाजारी चौकशी केली. 
मी : मग?
तो : शाळेतील शिक्षकांसाठीही हा प्रकार आश्चर्यकारक होता.  
मी : का?
तो : कारण माझा मुलगा अगदी शांत स्वभावाचा. 
मी : शेजारी?
तो : शेजाऱ्यांनाही काही ठाऊक नव्हतं.  
मी : मग?
तो : महिनाभर मी माझ्यापरीने शोध सुरु ठेवला. 
मी : गुड. 
तो : कोरोनापासून..  
मी : काय?
तो : प्रत्येक कुटुंबातील मुलांच्या हातात स्वतःचे मोबाईल आणि टॅब्लेट आले.   
मी : ऑनलाईन शिक्षण. 
तो : माझ्या मुलालाही आम्ही त्याकाळात मोबाईल घेऊन दिलेला.  
मी : ओके. 
तो : अभ्यासाव्यतिरिक्त तो.. 
मी : काय करायचा?
तो : व्हिडीओ बनवून माझ्या युट्युब चॅनेलवर अपलोड करायचा. 
मी : ओके. 
तो : माऊथ ऑर्गन वाजवतानाचे त्याचे २ व्हिडीओ व्हायरल झालेले.   
मी : सही.. 
तो : त्यामुळे त्याच्या युट्युब चॅनेलवरील फॉलोअर्स अचानक वाढले. 
मी : ओके. 
तो : तो त्याच्या व्हिडिओवर आलेल्या कौतुकाच्या कमेंट मला वाचून दाखवत असायचा.    
मी : अभिमान वाटत असणार. 
तो : साहजिकच. 
मी : मग?
तो : मात्र मग अचानक.. 
मी : काय झालं?
तो : त्याने मोबाईल हातात घेणंच बंद केलं. 
मी : का?
तो : तेच आम्हालाही कळत नव्हतं.  
मी : मग?
तो : म्हणून मग एकदिवस मी त्याचा मोबाईल चेक केला.   
मी : ओके. 
तो : आणि मी थक्क झालो. 
मी : का?
तो : त्याच्या वर्गमित्रांनी एक व्हॉट्सॲप ग्रुप बनवला होता. 
मी : आजकाल सगळे बनवतात. 
तो : त्या ग्रुपवर मात्र..  
मी : काय?
तो : माझ्या मुलाची रोज खिल्ली उडवली जात होती.  
मी : मित्रांमध्ये चालतं.  
तो : हो, मात्र मर्यादा असायला हवी की नाही?
मी : नक्कीच असायला हवी. 
तो : त्या ग्रुपवरील मुलं आणि मुली. 
मी : काय करत होते?
तो : जणू काही ठरवून त्याच्या तोतरेपणाची नक्कल करत होते.  
मी : काय?
तो : शिवाय त्यातही एक पॅटर्न होता.  
मी : कोणता?
तो : एक म्होरक्या दरवेळी विषय काढायचा आणि बाकीचे त्याला साथ द्यायचे.  
मी : ग्रुपने? 
तो : हो. 
मी : मग?
तो : विशेष म्हणजे त्याकाळातच..  
मी : काय?
तो : माझ्या मुलाच्या व्हिडीओखालीही अगदी वाईट कमेंट येत होत्या. 
मी : वाईट म्हणजे?
तो : म्हणजे त्याच्या बोलण्याची खिल्ली उडवणाऱ्या..  
मी : ट्रोलिंग?
तो : हो. 
मी : कोण करत होतं? 
तो : फेक अकाउंट होते.  
मी : भेकड जमात. 
तो : हो ना. 
मी : मग?
तो : माझी तर खात्री झाली.  
मी : कसली?
तो : व्हॉट्सॲप ग्रुपवरील रोजची खिल्ली आणि ट्रोलिंगमुळेच..   
मी : काय? 
तो : त्यादिवशी त्याच्या रागाचा उद्रेक झाला.  
मी : शक्यता आहे.
तो : म्हणूनच दुसऱ्या दिवशी..  
मी : काय केलं?
तो : मी मुलाला सोबत घेऊन, थेट त्याच्या व्हॉट्सॲप ग्रुपवरील फ्रेंड्सचं घर गाठलं.    
मी : ओके.. 
तो : त्या व्हॉट्सॲप ग्रुपमध्ये एकूण १२ जण होते, त्यापैकी..  
मी : त्यापैकी.. 
तो : २ मुली आणि ४ मुलांनी मिळून त्याला टार्गेट केलं होतं.     
मी : ओके. 
तो : मी फक्त त्या ६ जणांच्याच घरी गेलो. 
मी : काय समजलं?
तो : त्या सर्वांनीच जाणूनबुजून त्रास देत असण्याला साफ नकार दिला. 
मी : म्हणजे?
तो : म्हणजे आम्ही सहजच मस्करी करत असतो, असं त्यांचं म्हणणं आलं. 
मी : मग एकट्याची का? 
तो : त्यामुळेच मी त्या ६ जणांकडे त्यांचे मोबाईल मागितले. 
मी : बरं केलं.  
तो : सुरुवातीला त्या सर्वांनी विरोध केला आणि रडायला सुरुवात केली.  
मी : त्यानंतर? 
तो : त्यानंतर मात्र पालकांनाही संशय आला.     
मी : कसला?
तो : दाल में कुछ काला है..  
मी : का बरं?
तो : कारण त्यांची काही चुकी नसती, तर त्यांनी हसत हसत मोबाईल माझ्या स्वाधीन केले असते. 
मी : बरोबर.. 
तो : म्हणूनच पालकांनी दम दिल्यावर त्यांनी मोबाईल सोडला आणि..  
मी : आणि काय?
तो : क्षणार्धात सगळं उघड झालं. 
मी : काय?
तो : त्यासर्वांनी ठरवून माझ्या मुलाला त्रास देण्याचा प्लॅन केला होता. 
मी : एवढ्या लहान मुलांनी?
तो : हो. कारण माझ्या मुलाचं सगळ्यांकडून होणारं कौतुक त्यांना आवडत नव्हतं.  
मी : काय?  
तो : त्याला ऑनलाईन मिळणारी प्रसिद्धीही त्यांना खुपत होती. 
मी : अरे..  
तो : अक्षय विशेष म्हणजे युट्युब व्हिडिओच्या खाली वाईट कमेंट करण्यासाठी..  
मी : काय?
तो : त्यातील ४ जणांनी तर फेक अकाउंट बनवले होते.  
मी : विकृती.  
तो : माझ्या मुलाला होणारा त्रास पाहून त्यांना असुरी आनंद मिळायचा. 
मी : डोकं सुन्न झालं.  
तो : आपल्याला एवढा त्रास होतोय, तर तू विचार कर की माझ्या मुलाची काय अवस्था.. 
मी : हो ना.  
तो : अखेरीस त्यांच्या म्होरक्याने उद्देशही बोलून दाखवला.    
मी : कोणता उद्देश?
तो : त्रास देण्याचा उद्देश... 
मी : का त्रास देत होते?
तो : माझ्या मुलाने व्हिडीओ बनवणं बंद करावं याउद्देशाने ते सर्वजण..   
मी : नीचपणा.  
तो : अक्षय आजकाल सोशल मीडियावर हे सर्रास घडतंय. 
मी : म्हणजे?
तो : म्हणजे टीका आणि द्वेष करण्याच्या नादात, लोकांना मर्यादांचा विसर पडलाय.    
मी : खरं आहे. 
तो : विशेष म्हणजे हे ट्रोलर घोळक्याने एखाद्याला टार्गेट करत असल्याने...  
मी : त्यामुळे?
तो : मुलं नैराश्याच्या आत्मघातकी दरीत लोटले जात आहेत.  
मी : शोकांतिका. 
तो : तू मान्य कर किंवा नको करू..  
मी : काय?
तो : ट्रोलिंगला चारचौघात विरोध करणारेच, बऱ्याचदा एखाद्याला ट्रोल करण्यात आघाडीवर असतात.   
मी : सहमत. 
तो : म्हणजे लोकां सांगे ब्रह्मज्ञान, आपण कोरडे पाषाण.   
मी : परफेक्ट.  
तो : मी सजग असल्याने वेळीच माझ्या मुलाच्या मानसिक त्रासाचं कारण शोधलं.  
मी : जबाबदारीची जाणीव.
तो : आजकाल सोशल मीडिया हे जणू काहीसांठी ती हातोडी झालं आहे..  
मी : कोणती?
तो : जिच्या मदतीने कमेंटचे घाव घालून राग व्यक्त करण्यात लोकांना समाधान मिळतंय.   
मी : संवदेनाहीन लोक. 
तो : म्हणूनच तर मागील काही वर्षांमध्ये ट्रोलिंगला कंटाळून, कित्येकांनी स्वतःचं आयुष्य संपवून घेतलं. 
मी : वास्तव.  
तो : तुला ठाऊक आहे?
मी : काय?
तो : ऑनलाईन होते, तशी ऑफलाईनही ट्रोलिंग होते.  
मी : म्हणजे?
तो : म्हणजे आपल्या आजूबाजूला असणारी काही विकृत माणसं हेतुपुरस्सर.. 
मी : काय?
तो : आपल्याला मानसिक त्रास देण्याचा आटोकाट प्रयत्न करतात. 
मी : हो. 
तो : आपणही खूपदा त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करतो आणि..  
मी : आणि?
तो : आणि त्यांची प्रवृत्ती बळावते.  
मी : खरं आहे. 
तो : खिळ्यावर घाव घातले की तो आत रुततो. 
मी : हो. 
तो : तसंच अगदी ट्रोलिंगचं आहे. 
मी : म्हणजे?
तो : म्हणजे ट्रोलिंगमुळे माणूस नकारात्मक विचारांमध्ये खचत जातो.  
मी : सच बात. 
तो : म्हणूनच योग्यवेळी काही कठीण निर्णय घेणं गरजेचं आहे.  
मी : कोणते?
तो : ऑफलाईन असो की ऑनलाईन..  
मी : काय?
तो : त्रासदायक मनोवृत्तीच्या लोकांना वेळीच दूर करायला शिकलं पाहिजे. 
मी : पटतंय. 
तो : ऑफलाईन आयुष्यात त्यांच्यापासून सुरक्षित अंतर ठेवायचं आणि..  
मी : आणि?
तो : आणि ऑनलाईन जगात त्यांना थेट ब्लॉक करायचं. 
मी : करेक्ट. 
तो : म्हणजे आपोआप उभारी आणि प्रेरणा देणाऱ्या लोकांचा सहवास आपल्याला लाभेल.   
मी : १००%
तो : तुझ्या माध्यमातून मला सर्वांना एकच संदेश द्यायचा आहे. 
मी : कोणता?
तो : ट्रोलिंगरुपी हातोडीला कमी लेखण्याची चूक कुणीच करायला नको.   
मी : का बरं? 
तो : कारण ट्रोलिंगचा प्रत्येक घाव.. 
मी : काय करतो?
तो : कळत नकळत आपल्या मानसिक आरोग्याला रक्तबंबाळ करत असतो.  
मी : ज्जे बात!

©️अक्षय भिंगारदिवे,
३० नोव्हेंबर २०२३

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

2900. निशब्द

 आज आईने सकाळपासून माझ्यासमोर तिचं दुःख मांडायला सुरुवात केली होती. “अरे, तुझी बायको असं कोणतं मोठं काम करते? हे सगळं काम तर आम्ही रोज करत आ...