एक संत अत्यंत निस्वार्थी, सदाचारी आणि लोकसेवक होते. आयुष्यभर निस्वार्थपणे इतरांच्या कल्याणात गुंतलेले. एकदा प्रवासात असताना त्यांच्या झोपडीजवळून देवांचा समूह गेला. संत साधना करत होते, साधनेतून उठले. पाहीले, देवगण उभे आहेत. आदर, सन्मान केला, बसायला आसन दिले.
देवता म्हणाले - "तुमचे लोककल्याणाचे कार्य पाहून आम्हांला आनंद झाला. तुम्हाला जे वरदान हवे ते मागा."
संत आश्चर्याने म्हणाले - "माझ्याकडे सर्व काही आहे. मागण्याचीही इच्छा नाही."
देव एकाच आवाजात म्हणाले - "तुम्हाला मागावे लागेल, नाहीतर आमचा अपमान होईल."
आता काही इच्छा उरलेली नाही, असा संतांचा खूप गोंधळ झाला. विचारलं तरी काय मागायचं? तो अतिशय विनम्रपणे बोलला - “तूम्ही सर्वज्ञ आहात, तूम्ही स्वतः सक्षम आहेस. तुम्ही तुमच्या इच्छेनुसार द्या, मी ते स्वीकारेन."
देव म्हणाला - "तुम्ही इतरांचे भले करा."
संत म्हणाले - "देवा मला क्षमा कर! हे अवघड काम मी करू शकणार नाही."
देव म्हणाले, "यात इतके अवघड काय आहे?"
संत म्हणाले - "मला माफ करा, आजपर्यंत मी कोणाचाही विचार केला नाही. सर्व माझेच आहेत, मग इतरांचे भले कसे होणार?"
देव एकमेकांकडे पाहू लागले की त्यांनी संतांबद्दल खूप ऐकले आहे. आज मला प्रत्यक्ष संताचे दर्शनही झाले. संताची अडचण समजून देवतांनी त्यांचे वरदान सुधारले. "बरं, तूम्ही कुठेही जाल आणि ज्याच्यावर तुमची सावली पडेल, तो धन्य होत राहील."
संताने अत्यंत नम्रतेने प्रार्थना केली – “हे देवा! जर तुम्ही आणखी एक उपकार केलात तर खूप मदत होईल. म्हणजे माझ्या सावलीचा फायदा कोणाला झाला आणि किती जणांचा उद्धार झाला याची जाणीव मला नसावी, अन्यथा माझा अहंकार मला घेऊन बुडेल."
साधूचे नम्र भाव ऐकून देवता नतमस्तक झाले. अशा संतांच्या माध्यमातून कल्याण नेहमीच शक्य असते. अहंकारी माणसाला खुशामत करणारे खूप आवडतात. त्याची खुशामत करणारे त्याला धीमकासारखे पोकळ करत राहतात. सत्य बोलणाऱ्या टीकाकारांच्या कडवट बोलण्याने त्यांचा अहंकार दुखावला जातो. त्यामुळे टीकाकारांना त्यांचे शत्रू दिसतात. खरे मित्र आणि हितचिंतक मानसिकदृष्ट्या अहंकारी व्यक्तीपासून दूर राहतात. कारण अहंकारी व्यक्ती अशा शब्दांकडे लक्ष देत नाही जे एखाद्याच्या प्रतिष्ठेचे उल्लंघन करतात आणि त्याच्या संभाषणात त्याला भावनिक करतात.
बोध : अहंकाराला नेहमीच आहार द्यावा लागतो. मग तो रावणाचा अहंकार असो वा दुर्योधनाचा. अहंकाराच्या जन्मामुळे विवेकाचा नाश होतो आणि विवेक नसलेले लोक आदरास पात्र नसतात. आदर मिळवण्यासाठी शहाणपणाची कृती करावी लागते आणि पैशानेच आदर मिळतो असे नाही, बहुतेक पैशाने धोका मिळतो.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा