ही प्राचीन काळातील गोष्ट आहे. त्या वेळी लोक बहुतेक धार्मिक होते, तरीही काही प्रमाणात अधार्मिक घटक होते. बहुतेक लोकांना त्याग, सेवाभिमुख आणि ईश्वरभक्त संतांकडून चांगला सल्ला आणि चांगले ज्ञान मिळत असे. एक संत होते. ते जनतेला धार्मिक प्रवचन(उपदेश )देत असत. पण त्यांनी शास्त्रात हे वाचले होते की, "ज्ञान देणे हे कोणत्याही लाभाची किंवा लाभाची अपेक्षा न ठेवता केले पाहिजे, अन्यथा त्याचे महत्त्व कमी होते." त्यामुळे साधू टोप्या विणून आणि विकून आपला उदरनिर्वाह करत असत. दैनंदिन खर्चानंतर एक पैसाची बचत होत होती, झालेली बचत दान करत असत. त्याच शहरातील एक प्रतिष्ठित सेठजी संतांचे प्रवचन ऐकत असत आणि त्यांचे कार्य जवळून पाहत असत. त्याने पाहिले की साधू रोज एक पैसा दान करतात. त्यांनाही दान करण्याची प्रेरणा मिळाली आणि त्या दिवसापासून त्यांनी त्यांच्या धार्मिक खात्यात ठराविक रक्कम काढण्यास सुरुवात केली.
जेव्हा रक्कम पाचशे रुपयांवर पोहोचली तेव्हा त्यांनी ती साधूकडे नेली. “मी धर्म खात्यात जमा केलेली ही रक्कम आहे. आता त्याचे काय करु?"
संत सहज म्हणाले, "तुम्ही ज्याला दीन-हीन निराधार समजता त्यांना दान द्या."
सेठ जी गेले त्यांनी पाहिले की भुकेने त्रस्त असलेला एक आंधळा माणूस जात आहे. त्याला शंभर रुपये दिले आणि म्हणाले, "सूरदास जी! तुम्ही या पैशातून अन्न, कपडे आणि इतर आवश्यक वस्तू खरेदी करा."
आंधळा त्यांना आशीर्वाद देऊन निघून गेला, पण सेठ जी काय लक्षात आले देव जाणे सेठ जी त्याच्या मागे गेले . त्यांनी पाहिले की नंतर त्या आंधळ्याने त्या पैशाने बरेच मांस विकत घेतले, ते खाल्ले, दारू प्यायला आणि जुगाराच्या अड्ड्यात जाऊन पैसे जुगारावर लावले. तो मद्यधुंद झाला आणि सर्व पैसे हारला गमावले, त्यानंतर जुगाराच्या मालकांनी त्याला हाकलून दिले.
सेठजींना खूप अपराधी वाटले. काही क्षणासाठी त्याचा धर्म आणि धर्मावरील विश्वास उडाला, पण नंतर तो ऋषीकडे गेला आणि त्याला सर्व काही सांगितले.
संत मनातल्या मनात हसले आणि त्यांनी साठवलेला एक पैसा त्यांना दिला आणि म्हणाले, "आज गरजूला द्या आणि उद्या तुझ्या शब्दाचे उत्तर घ्या."
सेठजींनी पुढे जाऊन ते पैसे एका गरीबाला दिले आणि गुपचूप त्याच्या मागे गेले. तो व्यक्ती थोड्या अंतरावर गेला. त्याने आपल्या पिशवीतून एक पक्षी काढला आणि त्याला उडू दिले. एक पैसे किमतीचा हरभरा विकत घेतला आणि खाल्ल्यावर तृप्त होऊन प्रसन्न व समाधान वाटले आणि पुढे निघाला.
सेठजींनी त्याला विचारले की असे का केले?
तेव्हा तो माणूस म्हणाला, "मी बरेच दिवस भुकेपोटी उपाशी होतो.भुक लागली होती. काहीही न मिळाल्याने मी हा पक्षी भाजून खाईन या विचाराने पकडले होते. पण आता तूम्ही मला एक पैसा दिला आहे. मग आता मी त्या प्राण्याला का मारू? मला खूप जेवण मिळाले ही समाधानाची बाब नाही का?
सेठनेही ही घटना संताला (साधू ) सांगितली आणि दोन घटनांमधील फरक विचारला.
बोध
संत म्हणाले, "वत्सा महत्त्व फक्त देण्याचे नाही आपण जे पैसे दान केले आहेत आणि आपण कोणत्या मार्गाने मिळवले आहेत त्याची भावना देखील त्या पैशाशी जोडली जाते आणि कठोर परिश्रम न करता आपले बेकायदेशीर पैसे मिळाल्यानंतर प्राप्तकर्त्याने देखील अनैतिक कामांमध्ये शंभर रुपये खर्च केले. त्यामुळे त्या वापरकर्त्याप्रमाणे तुम्ही पापास दोषी ठराल आणि माझा एक पैसा हा कष्टाने कमावला होता. म्हणून तो ज्याच्याकडे गेला त्या व्यक्तीने तो हुशारीने खर्च केला. सेठ यांना वस्तुस्थिती समजली आणि त्या दिवसापासून त्यांनी पूर्ण व्यवसाय प्रामाणिक पणे करण्यास सुरुवात केली.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा